Źródło
Informacja do zadania 7.
W roztworach wodnych między jonami a dipolami wody występują oddziaływania
przyciągające, które powodują, że jony ulegają hydratacji, czyli wiążą się
z otaczającymi je cząsteczkami wody.
Cząsteczki wody związane z kationem metalu wykazują zdolność odszczepiania protonu,
która jest tym większa, im mniejszy jest promień kationu metalu i im większy jest jego
ładunek. Hydratowany kation glinu ulega dysocjacji kwasowej zgodnie
z poniższym równaniem:
Stała dysocjacji kwasowej [Al(H2O)6]3+ w temperaturze 298 K jest równa 1,4 ∙ 10−5.
Na podstawie: J. McMurry, R.C. Fay, Chemistry, Upper Saddle River 2001.
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F –
jeśli jest fałszywe.
1. | Zdolność odszczepiania protonu w cząsteczkach wody rośnie po ich połączeniu z kationem Al3+ w jon [Al(H2O)6]3+. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | Z dwóch hydratowanych jonów: [Mg(H2O)6]2+ i [Al(H2O)6]3+, słabsze właściwości kwasowe Brønsteda wykazuje kation [Al(H2O)6]3+. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Skorzystaj z dwóch czynników podanych we wstępie: ładunku i promienia kationu.
Podpowiedź 2
Silniejsza polaryzacja osłabia wiązanie O–H skoordynowanej wody.
Podpowiedź 3
Zaznacz P, F: kompleks glinu jest bardziej kwasowy niż kompleks magnezu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – P, 2. – F
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kation Al3+ silnie polaryzuje skoordynowane cząsteczki wody, ułatwiając im odszczepienie protonu. Pierwsze zdanie jest prawdziwe.
W porównaniu z Mg2+ ma większy ładunek i mniejszy promień, więc jego akwakompleks ma silniejsze, a nie słabsze właściwości kwasowe. Drugie zdanie jest fałszywe. Zdolność oddawania protonu oceniamy dla wody związanej z jonem, a nie przez przypisywanie wolnych protonów samemu metalowi.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. – P, 2. – F