Zadanie 7.2 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 7.

W roztworach wodnych między jonami a dipolami wody występują oddziaływania

przyciągające, które powodują, że jony ulegają hydratacji, czyli wiążą się

z otaczającymi je cząsteczkami wody.

Cząsteczki wody związane z kationem metalu wykazują zdolność odszczepiania protonu,

która jest tym większa, im mniejszy jest promień kationu metalu i im większy jest jego

ładunek. Hydratowany kation glinu ulega dysocjacji kwasowej zgodnie

z poniższym równaniem:

[Al(H2O)6]3+ + H2O ⇌ [Al(H2O)5(OH)]2+ + H3O+

Stała dysocjacji kwasowej [Al(H2O)6]3+ w temperaturze 298 K jest równa 1,4 ∙ 10−5.

Na podstawie: J. McMurry, R.C. Fay, Chemistry, Upper Saddle River 2001.

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F –

jeśli jest fałszywe.

1.

Zdolność odszczepiania protonu w cząsteczkach wody rośnie po ich

połączeniu z kationem Al3+ w jon [Al(H2O)6]3+.

P

F

2.

Z dwóch hydratowanych jonów: [Mg(H2O)6]2+ i [Al(H2O)6]3+, słabsze

właściwości kwasowe Brønsteda wykazuje kation [Al(H2O)6]3+.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Skorzystaj z dwóch czynników podanych we wstępie: ładunku i promienia kationu.

Podpowiedź 2

Silniejsza polaryzacja osłabia wiązanie O–H skoordynowanej wody.

Podpowiedź 3

Zaznacz P, F: kompleks glinu jest bardziej kwasowy niż kompleks magnezu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. – P, 2. – F

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kation Al3+ silnie polaryzuje skoordynowane cząsteczki wody, ułatwiając im odszczepienie protonu. Pierwsze zdanie jest prawdziwe.

W porównaniu z Mg2+ ma większy ładunek i mniejszy promień, więc jego akwakompleks ma silniejsze, a nie słabsze właściwości kwasowe. Drugie zdanie jest fałszywe. Zdolność oddawania protonu oceniamy dla wody związanej z jonem, a nie przez przypisywanie wolnych protonów samemu metalowi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1. – P, 2. – F

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_06_dodatkowy_07.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania