Zadanie 7.1 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 7.

W roztworach wodnych między jonami a dipolami wody występują oddziaływania

przyciągające, które powodują, że jony ulegają hydratacji, czyli wiążą się

z otaczającymi je cząsteczkami wody.

Cząsteczki wody związane z kationem metalu wykazują zdolność odszczepiania protonu,

która jest tym większa, im mniejszy jest promień kationu metalu i im większy jest jego

ładunek. Hydratowany kation glinu ulega dysocjacji kwasowej zgodnie

z poniższym równaniem:

[Al(H2O)6]3+ + H2O ⇌ [Al(H2O)5(OH)]2+ + H3O+

Stała dysocjacji kwasowej [Al(H2O)6]3+ w temperaturze 298 K jest równa 1,4 ∙ 10−5.

Na podstawie: J. McMurry, R.C. Fay, Chemistry, Upper Saddle River 2001.

Dla przemiany zilustrowanej powyższym równaniem napisz wzory kwasów i zasad Brønsteda, tworzących w tej reakcji sprzężone pary.

 

Kwas

Zasada

sprzężona para 1.

H3O+

 

sprzężona para 2.

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

W każdej parze odejmij dokładnie jeden H+.

Podpowiedź 2

W kompleksie jedna H2O staje się OH−, a glin pozostaje na +III.

Podpowiedź 3

Wpisz H3O+/H2O oraz [Al(H2O)6]3+/[Al(H2O)5(OH)]2+.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Kwas

Zasada

sprzężona para 1.

H3O+

H2O

sprzężona para 2.

[Al(H2O)6]3+

[Al(H2O)5(OH)]2+

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Sprzężony kwas i zasada różnią się jednym protonem. Pierwsza para to H3O+ jako kwas i H2O jako zasada.

Druga to [Al(H2O)6]3+ oraz [Al(H2O)5(OH)]2+: jedna skoordynowana cząsteczka wody oddała proton, stając się ligandem OH−. Liczba ligandów pozostaje sześć, a ładunek zmniejsza się o jeden. Nie usuwamy całego ligandu ani nie porównujemy tutaj dwóch różnych stopni utlenienia glinu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Kwas

Zasada

sprzężona para 1.

H3O+

H2O

sprzężona para 2.

[Al(H2O)6]3+

[Al(H2O)5(OH)]2+

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_06_dodatkowy_07.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania