Źródło
Informacja do zadania 1.
Z dwóch pierwiastków, które umownie oznaczono literami X i E, powstają wodorki
o wzorach XH3 i EH3. Atomy każdego z tych pierwiastków mają tyle elektronów
niewalencyjnych, ile wynosi liczba nukleonów w atomie izotopu Si1428. W stanie podstawowym
atomy pierwiastka E mają większą liczbę elektronów niesparowanych niż atomy
pierwiastka X.
Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz symbole pierwiastków X i E, symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy każdy z pierwiastków, oraz ich maksymalne stopnie utlenienia.
Symbol pierwiastka | Symbol bloku | Maksymalny stopień utlenienia | |
|---|---|---|---|
pierwiastek X | |||
pierwiastek E |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odróżnij 28 nukleonów od liczby elektronów atomu krzemu.
Podpowiedź 2
Do rdzenia z 28 elektronami dołącz konfiguracje walencyjne dające trójwodorki.
Podpowiedź 3
Wpisz X: Ga, p, +III oraz E: As, p, +V.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Symbol pierwiastka | Symbol bloku | Maksymalny stopień utlenienia | |
|---|---|---|---|
pierwiastek X | Ga | p | III ALBO +III ALBO 3 ALBO +3 |
pierwiastek E | As | p | V ALBO +V ALBO 5 ALBO +5 |

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli – podanie w odpowiedniej kolejności
symboli pierwiastków X i E oraz dla każdego z nich: symbolu bloku konfiguracyjnego
i maksymalnego stopnia utlenienia.
1 pkt – poprawne wypełnienie jednego wiersza tabeli – podanie symbolu pierwiastka,
symbolu bloku konfiguracyjnego i maksymalnego stopnia utlenienia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Oba pierwiastki mają po 28 elektronów niewalencyjnych, tyle co nukleonów w podanym izotopie krzemu. Taki rdzeń to [Ar]3d10.
Wodorki z trzema H wskazują tutaj gal z konfiguracją 4s24p1 oraz arsen z 4s24p3. Arsen ma trzy niesparowane elektrony, gal jeden, więc E = As, X = Ga. Oba należą do bloku p, a ich maksymalne stopnie utlenienia wynoszą odpowiednio +V i +III.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Symbol pierwiastka | Symbol bloku | Maksymalny stopień utlenienia | |
|---|---|---|---|
pierwiastek X | Ga | p | III ALBO +III ALBO 3 ALBO +3 |
pierwiastek E | As | p | V ALBO +V ALBO 5 ALBO +5 |
