Źródło
Informacja do zadań 30–33.
Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany
związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego

gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.
Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:

Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.
Uzupełnij poniższy schemat. Napisz w formie cząsteczkowej sumaryczne równanie próby jodoformowej przebiegającej po dodaniu do etanolu wodnych roztworów jodu i wodorotlenku sodu. Napisz wzory produktów i dobierz współczynniki stechiometryczne. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Uwzględnij, że etanol musi najpierw ulec utlenieniu.
Podpowiedź 2
Rozdziel jod między jedną cząsteczkę jodoformu i jodki.
Podpowiedź 3
Dla jednego etanolu użyj 4I2 i 6NaOH; produkty mają współczynniki 1, 5, 1, 5 według grafiki.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu – napisanie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Etanol najpierw utlenia się do aldehydu, a kolejne etapy prowadzą do jodoformu i mrówczanu. Po zsumowaniu etapów na jeden etanol potrzeba czterech I2 i sześciu NaOH.
Produktami są CHI3, pięć NaI, mrówczan sodu oraz pięć H2O, zgodnie ze wzorami graficznymi klucza. Sprawdzamy osiem atomów jodu i sześć atomów sodu po każdej stronie. Nie stosujemy współczynników samej reakcji metyloketonu, pomijając początkowe utlenianie etanolu.