Zadanie 32 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 30–33.

Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany

związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego

Informacja do zadań 30–33. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.

Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:

Informacja do zadań 30–33. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.

Uzupełnij poniższy schemat. Napisz w formie cząsteczkowej sumaryczne równanie próby jodoformowej przebiegającej po dodaniu do etanolu wodnych roztworów jodu i wodorotlenku sodu. Napisz wzory produktów i dobierz współczynniki stechiometryczne. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Zadanie 32 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Uwzględnij, że etanol musi najpierw ulec utlenieniu.

Podpowiedź 2

Rozdziel jod między jedną cząsteczkę jodoformu i jodki.

Podpowiedź 3

Dla jednego etanolu użyj 4I2 i 6NaOH; produkty mają współczynniki 1, 5, 1, 5 według grafiki.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

4I2 + 6NaOH + (1)Wzór półstrukturalny: CH3CH2OH → CHI3(↓) + 5NaI + HCOONa + 5H2O

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu – napisanie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Etanol najpierw utlenia się do aldehydu, a kolejne etapy prowadzą do jodoformu i mrówczanu. Po zsumowaniu etapów na jeden etanol potrzeba czterech I2 i sześciu NaOH.

Produktami są CHI3, pięć NaI, mrówczan sodu oraz pięć H2O, zgodnie ze wzorami graficznymi klucza. Sprawdzamy osiem atomów jodu i sześć atomów sodu po każdej stronie. Nie stosujemy współczynników samej reakcji metyloketonu, pomijając początkowe utlenianie etanolu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

4I2 + 6NaOH + (1)Wzór półstrukturalny: CH3CH2OH → CHI3(↓) + 5NaI + HCOONa + 5H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_32

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania