Źródło
Informacja do zadań 30–33.
Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany
związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego

gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.
Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:

Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.
Spośród wymienionych niżej alkoholi wybierz wszystkie, które dają pozytywny wynik próby jodoformowej. Podkreśl nazwy wybranych związków.
2-metylopropan-2-ol … pentan-2-ol … pentan-3-ol … 1-fenyloetanol
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wyobraź sobie produkt łagodnego utleniania każdego alkoholu.
Podpowiedź 2
Szukasz ketonu z grupą metylową bezpośrednio przy karbonylu.
Podpowiedź 3
Podkreśl pentan-2-ol i 1-fenyloetanol.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór dwóch alkoholi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dodatnią próbę dają wskazane alkohole utleniające się do metyloketonów, czyli mające grupę metylową bezpośrednio przy węglu z OH i odpowiedni wodór przy tym węglu. Warunek spełniają pentan-2-ol i 1-fenyloetanol.
Pentan-3-ol ma po obu stronach grupy etylowe, a alkohol III-rzędowy nie ulega wymaganemu prostemu utlenieniu do ketonu. Nie wystarcza obecność dowolnej grupy metylowej gdzieś w cząsteczce.