Zadanie 31 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 30–33.

Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany

związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego

Informacja do zadań 30–33. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.

Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:

Informacja do zadań 30–33. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.

Spośród wymienionych niżej alkoholi wybierz wszystkie, które dają pozytywny wynik próby jodoformowej. Podkreśl nazwy wybranych związków.

2-metylopropan-2-ol … pentan-2-ol … pentan-3-ol … 1-fenyloetanol

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyobraź sobie produkt łagodnego utleniania każdego alkoholu.

Podpowiedź 2

Szukasz ketonu z grupą metylową bezpośrednio przy karbonylu.

Podpowiedź 3

Podkreśl pentan-2-ol i 1-fenyloetanol.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 31 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny wybór dwóch alkoholi.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dodatnią próbę dają wskazane alkohole utleniające się do metyloketonów, czyli mające grupę metylową bezpośrednio przy węglu z OH i odpowiedni wodór przy tym węglu. Warunek spełniają pentan-2-ol i 1-fenyloetanol.

Pentan-3-ol ma po obu stronach grupy etylowe, a alkohol III-rzędowy nie ulega wymaganemu prostemu utlenieniu do ketonu. Nie wystarcza obecność dowolnej grupy metylowej gdzieś w cząsteczce.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 31 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 25.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_31

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania