W wyniku spalenia 1,00 g związku organicznego w nadmiarze tlenu uzyskano jako jedyne
produkty: 1,42 g CO2 oraz 0,87 g H2O.
Wykonaj odpowiednie obliczenia i napisz elementarny (najprostszy) wzór związku organicznego, który spalono.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wyznacz węgiel z CO2, a wodór z H2O.
Podpowiedź 2
Tlen badanego związku oblicz z różnicy mas, nie z całego tlenu produktów spalania.
Podpowiedź 3
Podziel mole C, H i O przez najmniejszą wartość; otrzymasz CH3O.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Masa tlenu w spalonym związku:
Masa węgla i wodoru w związku wynosiła w sumie 0,387 g + 0,097 g = 0,484 g, co oznacza,
że masa tlenu jest równa: 1 g – 0,484 g = 0,516 g

Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wzoru
elementarnego związku.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wzoru
elementarnego związku.
LUB
– niepodanie wzoru elementarnego związku.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z 1,42 g CO2 wyznaczamy około 0,0323 mol C, a z 0,87 g H2O około 0,0967 mol H. Masy tych pierwiastków to około 0,387 i 0,0967 g.
Do 1,00 g brakuje około 0,516 g tlenu, czyli 0,0323 mol O. Stosunek moli C:H:O wynosi więc około 1:3:1. Wzór elementarny to CH3O; nie jest to jeszcze ustalony wzór rzeczywistej cząsteczki ani wzór strukturalny.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Masa tlenu w spalonym związku:
Masa węgla i wodoru w związku wynosiła w sumie 0,387 g + 0,097 g = 0,484 g, co oznacza,
że masa tlenu jest równa: 1 g – 0,484 g = 0,516 g
