Źródło
Informacja do zadania 24.
Poniżej przedstawiono równania protolizy (dysocjacji) wielostopniowej kwasu
ortofosforowego(V) oraz wartości stałych dysocjacji tych procesów.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
Napisz wzory tych jonów, obecnych w wodnym roztworze kwasu ortofosforowego(V), które zgodnie z teorią kwasów i zasad Brønsteda mogą pełnić w reakcjach chemicznych funkcję zarówno kwasu, jak i zasady.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla każdego anionu spróbuj dodać i odjąć jeden proton.
Podpowiedź 2
Środkowe formy wieloprotonowego kwasu mogą działać w obu kierunkach.
Podpowiedź 3
Wypisz H2PO4− oraz HPO42−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
HPO42− H2PO4−
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie wzorów dwóch jonów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Jon amfiprotyczny musi móc oddać proton i przyjąć proton. H2PO4− może przejść w H3PO4 lub HPO42−, a HPO42− w H2PO4− lub PO43−.
Oba spełniają warunek. PO43− nie ma protonu do oddania, a H3O+ w rozpatrywanym układzie pełni rolę kwasu. Wskazujemy H2PO4− i HPO42−, bez uznawania każdego anionu za wyłącznie zasadę.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
HPO42− H2PO4−