Źródło
Informacja do zadań 19–21.
Przeprowadzono doświadczenie 1. zgodnie z poniższym schematem.

Następnie wykonano doświadczenie 2., do którego użyto roztworów tych samych kwasów –
o takiej samej objętości i stężeniu jak roztwory użyte w doświadczeniu 1. W doświadczeniu 2.
do roztworów dodano jednak inną sól – Na2CO3 – o masie 0,53 g.
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F –
jeśli jest fałszywe.
1. | W doświadczeniu 1. w reakcji kwasu siarkowego(VI) z węglanem magnezu wydzieliło się mniej gazu niż w doświadczeniu 2. w reakcji kwasu siarkowego(VI) z węglanem sodu. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | W doświadczeniu 2., w którym użyto węglanu sodu, w zlewkach I i II wydzieliło się tyle samo gazu. | P | F |
3. | Po zakończeniu reakcji w zlewce II z użyciem węglanu sodu (doświadczenie 2.) odczyn roztworu był kwasowy. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zamień obie masy różnych węglanów na mole.
Podpowiedź 2
Gaz powstaje w stosunku 1:1 do przereagowanego węglanu, o ile wystarcza kwasu.
Podpowiedź 3
Porównaj 0,010 i 0,005 mol CO2 oraz nadmiar HCl w II; zaznacz F, P, P.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1 – F, 2 – P, 3 – P
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W I z 0,010 mol MgCO3 wydziela się 0,010 mol CO2, natomiast 0,53 g Na2CO3 daje tylko 0,005 mol gazu. Pierwsze zdanie jest więc fałszywe.
W doświadczeniu 2 obie porcje kwasu wystarczają do przereagowania 0,005 mol węglanu, więc w obu zlewkach powstaje tyle samo CO2. W II pozostaje 0,005 mol nadmiarowych protonów HCl i odczyn jest kwaśny. Oceny: F, P, P.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1 – F, 2 – P, 3 – P