Źródło
Informacja do zadań 19–21.
Przeprowadzono doświadczenie 1. zgodnie z poniższym schematem.

Następnie wykonano doświadczenie 2., do którego użyto roztworów tych samych kwasów –
o takiej samej objętości i stężeniu jak roztwory użyte w doświadczeniu 1. W doświadczeniu 2.
do roztworów dodano jednak inną sól – Na2CO3 – o masie 0,53 g.
Rozstrzygnij, czy po zakończeniu doświadczenia 1. z użyciem węglanu magnezu w każdej zlewce otrzymano mieszaninę jednorodną. Odpowiedź uzasadnij.
Zlewka I | Zlewka II | |
|---|---|---|
Rozstrzygnięcie | ||
Uzasadnienie | ||
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz ilość węglanu i wymagane mole H+.
Podpowiedź 2
Z tej samej liczby moli H2SO4 w zobojętnianiu pochodzi dwa razy więcej protonów niż z HCl.
Podpowiedź 3
Wskaż I: TAK, II: NIE; w II pozostaje nierozpuszczony MgCO3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zlewka I | Zlewka II | |
|---|---|---|
Rozstrzygnięcie | TAK (w zlewce I otrzymano mieszaninę jednorodną) | NIE (w zlewce II otrzymano mieszaninę niejednorodną) |
Uzasadnienie | (W zlewce I przereagował cały węglan magnezu ALBO był nadmiar jonów H+ względem węglanu magnezu ALBO powstały rozpuszczalne sole, a ) w zlewce II nie przereagował cały węglan magnezu ALBO pozostała nierozpuszczalna sól ALBO był niedomiar jonów H+ względem węglanu magnezu. | |
Uwaga: W uzasadnieniu zdający może odnieść się tylko do zlewki II.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W każdej zlewce jest 0,84/84 = 0,010 mol MgCO3, wymagające 0,020 mol protonów. H2SO4 w I dostarcza w bilansie zobojętniania 0,030 mol protonów, więc cały osad znika.
HCl w II dostarcza tylko 0,015 mol, więc część MgCO3 pozostaje. Po ustaniu wydzielania gazu I jest mieszaniną jednorodną, a II niejednorodną. Nie porównujemy samych stężeń molowych kwasów bez uwzględnienia liczby dostępnych protonów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Zlewka I | Zlewka II | |
|---|---|---|
Rozstrzygnięcie | TAK (w zlewce I otrzymano mieszaninę jednorodną) | NIE (w zlewce II otrzymano mieszaninę niejednorodną) |
Uzasadnienie | (W zlewce I przereagował cały węglan magnezu ALBO był nadmiar jonów H+ względem węglanu magnezu ALBO powstały rozpuszczalne sole, a ) w zlewce II nie przereagował cały węglan magnezu ALBO pozostała nierozpuszczalna sól ALBO był niedomiar jonów H+ względem węglanu magnezu. | |
Uwaga: W uzasadnieniu zdający może odnieść się tylko do zlewki II.