Zadanie 17.2 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 17.

Do trzech probówek wprowadzono takie same objętości wodnego roztworu wodorotlenku sodu

(Vz) o trzech różnych stężeniach molowych (𝑐1, 𝑐2, 𝑐3) i dodano do nich po 2 krople roztworu

oranżu metylowego. Do probówek dodano następnie, mieszając, takie same objętości kwasu

solnego (Vk) o znanym stężeniu molowym (𝑐k). Przebieg doświadczenia zilustrowano na

poniższym schemacie.

roztwór HCl o objętości Vk i stężeniu molowym ck

Informacja do zadania 17. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

oranżu metylowego metylowego oranżu metylowego

Po zakończeniu doświadczenia okazało się, że zmiana barwy roztworu nastąpiła tylko

w probówce II.

Rozstrzygnij, czy na podstawie przeprowadzonego doświadczenia można jednoznacznie wskazać, w której probówce znajdował się:

• roztwór NaOH o najwyższym stężeniu. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

• roztwór NaOH o najniższym stężeniu. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wykorzystaj jednakowe objętości zasady i jednakowe porcje kwasu.

Podpowiedź 2

Zmiana barwy tylko w II wyróżnia najłatwiej zakwaszony roztwór.

Podpowiedź 3

Odpowiedz NIE dla najwyższego stężenia i TAK dla najniższego, wskazując II.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• roztwór NaOH o najwyższym stężeniu

Rozstrzygnięcie: NIE

Uzasadnienie: Po reakcji w dwóch probówkach był nadmiar zasady.

• roztwór NaOH o najniższym stężeniu

Rozstrzygnięcie: TAK

Uzasadnienie: W tej probówce NaOH zostało całkowicie zobojętnione przez HCl, a roztwór po

reakcji miał odczyn kwasowy.

ALBO

W tej probówce użyto nadmiaru kwasu.

Zasady oceniania

Zasady oceniania 17.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.
Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Jednakowe objętości roztworów NaOH otrzymały jednakowe ilości HCl. Przebarwienie tylko w II wskazuje najniższe stężenie początkowej zasady właśnie w tej probówce.

Brak rozróżnienia barw I i III nie pozwala ustalić, która zawierała więcej NaOH, więc najwyższego stężenia nie wyznaczymy. Nie trzeba przy tym twierdzić, że żółty oranż zawsze oznacza nadmiar OH−; wskaźnik ma określony zakres przejścia i nie mierzy ilości zasady.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

• roztwór NaOH o najwyższym stężeniu

Rozstrzygnięcie: NIE

Uzasadnienie: Po reakcji w dwóch probówkach był nadmiar zasady.

• roztwór NaOH o najniższym stężeniu

Rozstrzygnięcie: TAK

Uzasadnienie: W tej probówce NaOH zostało całkowicie zobojętnione przez HCl, a roztwór po

reakcji miał odczyn kwasowy.

ALBO

W tej probówce użyto nadmiaru kwasu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_17.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania