Źródło
Informacja do zadań 15–16.
Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego do kolby zawierającej 100 cm3 wodnego
roztworu jednoprotonowego kwasu HA dodawano porcjami wodny roztwór wodorotlenku sodu
o stężeniu 0,1 mol · dm−3 i mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Podczas doświadczenia
zachodziła reakcja opisana schematem:
Doświadczenie prowadzono w temperaturze 25 °C. Jego przebieg zilustrowano poniższym
wykresem, zwanym krzywą miareczkowania.

Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli
NaOH równa liczbie moli kwasu HA w roztworze wziętym do analizy, w układzie został
osiągnięty punkt równoważnikowy (PR). W opisanym doświadczeniu pH w punkcie
równoważnikowym było równe 8,6.
Po wykonaniu doświadczenia sformułowano następujący wniosek:
Na podstawie otrzymanych wyników można jednoznacznie stwierdzić, że kwas HA nie jest
mocnym elektrolitem.
Rozstrzygnij, czy powyższy wniosek jest prawdziwy. Uzasadnij swoją odpowiedź –
napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji ilustrujące równowagę, która ustaliła się w punkcie równoważnikowym. Użyj ogólnego wzoru kwasu HA.
Rozstrzygnięcie: …
Równanie reakcji ilustrujące stan równowagi:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wyjaśnij, skąd bierze się zasadowy odczyn po stechiometrycznym zobojętnieniu.
Podpowiedź 2
Anion słabego kwasu może odbierać proton wodzie.
Podpowiedź 3
Odpowiedz TAK i zapisz A− + H2O ⇌ HA + OH−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie – napisanie równania reakcji
ilustrującego stan równowagi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W punkcie równoważnikowym ilość dodanej zasady wystarcza do stechiometrycznego zobojętnienia HA. Gdyby był mocnym kwasem, jego sól nie powodowałaby w tym modelu pH = 8,6.
Zasadowy odczyn wynika z reakcji sprzężonej zasady słabego kwasu: A− + H2O ⇌ HA + OH−. Wniosek jest prawdziwy. Punkt równoważnikowy nie oznacza automatycznie pH = 7 ani zupełnego braku odtworzonych cząsteczek kwasu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
