Źródło
Informacja do zadań 6–9.
Do reaktora, w którym znajdowała się stała substancja X, wprowadzono pod ciśnieniem
atmosferycznym gazową substancję Y i zapoczątkowano reakcję chemiczną, w wyniku której
powstawał gaz Z. Po 10 minutach, w temperaturze T1, ustaliła się równowaga opisana
równaniem:


Rozstrzygnij, czy reakcja tworzenia związku Z jest procesem endoenergetycznym.
Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj ilość Z przed ogrzaniem i po ustaleniu nowej równowagi.
Podpowiedź 2
Wniosek o energetyce opieraj na wydajności, nie na szybkości.
Podpowiedź 3
Potwierdź endoenergetyczność: podwyższenie temperatury zwiększyło równowagową ilość Z.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie: TAK
Uzasadnienie: Po wzroście temperatury zwiększyła się wydajność reakcji.
ALBO
Po wzroście temperatury powstało więcej moli produktu.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie uwzględniające zależność
wydajności reakcji od temperatury.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po podniesieniu temperatury wzrasta równowagowa liczba moli Z, co widać na nowym poziomym odcinku wykresu. Dopływ ciepła sprzyja więc kierunkowi tworzenia produktu.
Zgodnie z regułą przekory ten kierunek zużywa ciepło i jest endoenergetyczny. Odpowiadamy TAK, powołując się na wzrost wydajności po ogrzaniu. Sam wzrost szybkości reakcji nie rozstrzygałby znaku efektu energetycznego.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie: TAK
Uzasadnienie: Po wzroście temperatury zwiększyła się wydajność reakcji.
ALBO
Po wzroście temperatury powstało więcej moli produktu.