Źródło
Informacja do zadania 4.
Fosforowodór PH3 to związek o temperaturze topnienia równej −133 °C i temperaturze
wrzenia równej −88 °C (pod ciśnieniem atmosferycznym). W skroplonym fosforowodorze
oddziaływania międzycząsteczkowe są dużo słabsze niż w skroplonym amoniaku.
Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.
Na podstawie różnicy elektroujemności między fosforem a wodorem oraz informacji wprowadzającej uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.
Cząsteczka fosforowodoru PH3 ma kształt (trójkąta równobocznego / liniowy /
piramidy o podstawie trójkąta). Wiązanie w PH3 ma charakter (jonowy / kowalencyjny).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz wiązania i wolne pary przy fosforze.
Podpowiedź 2
Trzy atomy H oraz wolna para nie dają płaskiej cząsteczki.
Podpowiedź 3
Wybierz piramidę o podstawie trójkąta i wiązanie kowalencyjne.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Fosfor ma pięć elektronów walencyjnych. Trzy pary wiążące tworzą połączenia z wodorem, a jedna para pozostaje niewiążąca.
Położenia samych jąder wyznaczają piramidę o podstawie trójkąta, a nie płaski trójkąt. Niewielka różnica elektroujemności P i H wskazuje wiązania kowalencyjne. Rozróżniamy liczbę par elektronowych wokół fosforu od kształtu utworzonego przez atomy; wolna para nie jest dodatkowym atomem cząsteczki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
