Zadanie 4.1 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 4.

Fosforowodór PH3 to związek o temperaturze topnienia równej −133 °C i temperaturze

wrzenia równej −88 °C (pod ciśnieniem atmosferycznym). W skroplonym fosforowodorze

oddziaływania międzycząsteczkowe są dużo słabsze niż w skroplonym amoniaku.

Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.

Na podstawie różnicy elektroujemności między fosforem a wodorem oraz informacji wprowadzającej uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.

Cząsteczka fosforowodoru PH3 ma kształt (trójkąta równobocznego / liniowy /

piramidy o podstawie trójkąta). Wiązanie w PH3 ma charakter (jonowy / kowalencyjny).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz wiązania i wolne pary przy fosforze.

Podpowiedź 2

Trzy atomy H oraz wolna para nie dają płaskiej cząsteczki.

Podpowiedź 3

Wybierz piramidę o podstawie trójkąta i wiązanie kowalencyjne.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 4.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Fosfor ma pięć elektronów walencyjnych. Trzy pary wiążące tworzą połączenia z wodorem, a jedna para pozostaje niewiążąca.

Położenia samych jąder wyznaczają piramidę o podstawie trójkąta, a nie płaski trójkąt. Niewielka różnica elektroujemności P i H wskazuje wiązania kowalencyjne. Rozróżniamy liczbę par elektronowych wokół fosforu od kształtu utworzonego przez atomy; wolna para nie jest dodatkowym atomem cząsteczki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 4.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_04.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania