Źródło
Informacja do zadań 1–2.
Chlor występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów. W jądrze izotopu
o mniejszej liczbie masowej znajduje się 18 neutronów. Zawartość procentowa tego izotopu
w występującym w przyrodzie pierwiastku wynosi 75,78%. Średnia masa atomowa chloru jest
równa 35,453 u, a jeden z izotopów tego pierwiastka ma masę równą 34,969 u.
Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.
Wartość masy atomowej danego izotopu podana z dokładnością do liczby całkowitej jest
równa jego liczbie masowej.
Oblicz masę atomową drugiego izotopu chloru. Wynik końcowy zaokrąglij do trzeciego miejsca po przecinku. Podaj liczbę masową tego izotopu chloru i określ liczbę neutronów w jego jądrze atomowym.
Obliczenia:
Masa atomowa: … Liczba masowa: … Liczba neutronów: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz udział drugiego izotopu jako dopełnienie do 100%.
Podpowiedź 2
Zapisz średnią ważoną, przypisując masie 34,969 u udział 0,7578.
Podpowiedź 3
Rozwiąż równanie dla x, a następnie oblicz neutrony z A − Z: 36,967 u, 37, 20.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Masa atomowa: (36,967 u) | Liczba masowa: 37 | Liczba neutronów: 20 |
|---|

Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia masy atomowej drugiego z izotopów
chloru, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku z właściwą jednostką
i poprawną dokładnością oraz poprawne określenie liczby masowej i liczby neutronów.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia masy atomowej drugiego z izotopów
chloru, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku z właściwą jednostką
i poprawną dokładnością oraz błędne określenie liczby masowej lub liczby neutronów
lub brak liczby masowej lub brak liczby neutronów.
ALBO
– zastosowanie poprawnej metody obliczenia masy atomowej drugiego z izotopów
chloru, popełnienie błędu rachunkowego lub podanie wyniku z błędną jednostką lub
z niepoprawną dokładnością oraz poprawne określenie liczby masowej i liczby
neutronów będące konsekwencją błędnie obliczonej masy atomowej izotopu chloru.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Średnia masa atomowa jest średnią ważoną mas izotopów, a nie ich zwykłą średnią. Drugi izotop stanowi 100% − 75,78% = 24,22%, więc 35,453 = 0,7578·34,969 + 0,2422·x. Otrzymujemy x ≈ 36,967 u.
Zaokrąglenie do liczby całkowitej daje liczbę masową 37. Chlor ma 17 protonów, dlatego liczba neutronów wynosi 37 − 17 = 20. Nie odejmujemy liczby protonów od niecałkowitej masy izotopu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Masa atomowa: (36,967 u) | Liczba masowa: 37 | Liczba neutronów: 20 |
|---|
