Zadanie 1 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 1–2.

Chlor występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów. W jądrze izotopu

o mniejszej liczbie masowej znajduje się 18 neutronów. Zawartość procentowa tego izotopu

w występującym w przyrodzie pierwiastku wynosi 75,78%. Średnia masa atomowa chloru jest

równa 35,453 u, a jeden z izotopów tego pierwiastka ma masę równą 34,969 u.

Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.

Wartość masy atomowej danego izotopu podana z dokładnością do liczby całkowitej jest

równa jego liczbie masowej.

Oblicz masę atomową drugiego izotopu chloru. Wynik końcowy zaokrąglij do trzeciego miejsca po przecinku. Podaj liczbę masową tego izotopu chloru i określ liczbę neutronów w jego jądrze atomowym.

Obliczenia:

Masa atomowa: … Liczba masowa: … Liczba neutronów: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oblicz udział drugiego izotopu jako dopełnienie do 100%.

Podpowiedź 2

Zapisz średnią ważoną, przypisując masie 34,969 u udział 0,7578.

Podpowiedź 3

Rozwiąż równanie dla x, a następnie oblicz neutrony z A − Z: 36,967 u, 37, 20.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

35,453 u = [75,78% · 34,969 u + 24,22% · x] / 100% ⇒ x = 36,967 u

Masa atomowa: (36,967 u)

Liczba masowa: 37

Liczba neutronów: 20

Odpowiedź CKE 1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia masy atomowej drugiego z izotopów

chloru, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku z właściwą jednostką

i poprawną dokładnością oraz poprawne określenie liczby masowej i liczby neutronów.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia masy atomowej drugiego z izotopów

chloru, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku z właściwą jednostką

i poprawną dokładnością oraz błędne określenie liczby masowej lub liczby neutronów

lub brak liczby masowej lub brak liczby neutronów.

ALBO

– zastosowanie poprawnej metody obliczenia masy atomowej drugiego z izotopów

chloru, popełnienie błędu rachunkowego lub podanie wyniku z błędną jednostką lub

z niepoprawną dokładnością oraz poprawne określenie liczby masowej i liczby

neutronów będące konsekwencją błędnie obliczonej masy atomowej izotopu chloru.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Średnia masa atomowa jest średnią ważoną mas izotopów, a nie ich zwykłą średnią. Drugi izotop stanowi 100% − 75,78% = 24,22%, więc 35,453 = 0,7578·34,969 + 0,2422·x. Otrzymujemy x ≈ 36,967 u.

Zaokrąglenie do liczby całkowitej daje liczbę masową 37. Chlor ma 17 protonów, dlatego liczba neutronów wynosi 37 − 17 = 20. Nie odejmujemy liczby protonów od niecałkowitej masy izotopu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

35,453 u = [75,78% · 34,969 u + 24,22% · x] / 100% ⇒ x = 36,967 u

Masa atomowa: (36,967 u)

Liczba masowa: 37

Liczba neutronów: 20

Odpowiedź CKE 1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_01

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania