Źródło
Informacja do zadania 33.
W dwóch probówkach (I, II) znajdowały się wodne roztwory dwóch substancji wybranych
spośród następujących:
glicyna … chlorek fenyloamoniowy (C6H5NH3Cl) … fenolan sodu
W celu ich identyfikacji przeprowadzono opisane poniżej doświadczenia.
1. Do próbek pobranych z probówek I i II dodano kwas solny, ale w żadnym naczyniu
nie zaobserwowano zmian.
2. Z probówek I i II pobrano próbki i wprowadzono do nich wodny roztwór oranżu
metylowego. Otrzymano roztwory o różnych barwach. W naczyniu z próbką pobraną
z probówki I roztwór przyjął barwę czerwoną.
Podaj nazwy lub wzory związków, które zidentyfikowano podczas przeprowadzonych doświadczeń.
Probówka I: …
Probówka II: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przeczytaj obserwację po dodaniu HCl. Sprawdź, jaki efekt przewidywałbyś dla fenolanu.
Podpowiedź 2
Czerwona barwa oranżu metylowego w próbce I wskazuje na kwaśny roztwór. Zastanów się, który jon może przekazać proton wodzie.
Podpowiedź 3
Przypisz I chlorkowi fenyloamoniowemu. Wskaż glicynę jako roztwór II i uzasadnij różnicę barwy.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Probówka I: chlorek fenyloamoniowy ALBO C6H5–NH3Cl
Probówka II: glicyna ALBO NH2–CH2–COOH
Zasady oceniania
1 pkt – poprawna identyfikacja substancji w obu probówkach – napisanie ich nazw lub wzorów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po dodaniu HCl brak efektu przewidywanego dla fenolanu pozwala wykluczyć tę substancję w modelu zadania. Oranż metylowy w roztworze I ma barwę czerwoną. To wskazuje na kwaśny roztwór chlorku fenyloamoniowego, w którym kation oddaje proton wodzie.
Roztwór II daje inną barwę wskaźnika i odpowiada glicynie. Zatem I to chlorek fenyloamoniowy, a II to glicyna.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Probówka I: chlorek fenyloamoniowy ALBO C6H5–NH3Cl
Probówka II: glicyna ALBO NH2–CH2–COOH