Zadanie 27 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 27–28.

Poniżej przedstawiono wzory dwóch związków organicznych: mentolu i tymolu.

Informacja do zadań 27–28. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

mentol tymol

Uzupełnij poniższe tabele.

• Określ hybrydyzację orbitali walencyjnych: atomu węgla oznaczonego we wzorze mentolu literą a oraz atomu węgla oznaczonego we wzorze tymolu literą x.

Atom węgla

a

x

hybrydyzacja

  

• Określ formalne stopnie utlenienia: atomu węgla oznaczonego we wzorze mentolu literą b oraz atomu węgla oznaczonego we wzorze tymolu literą y.

Atom węgla

b

y

stopień utlenienia

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz geometrię a i x niezależnie od stopni utlenienia b i y.

Podpowiedź 2

W bilansie węgla przyjmij +1 za C–O, −1 za C–H i 0 za C–C.

Podpowiedź 3

Wpisz a: sp3, x: sp2, b: 0, y: +I.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

•

Atom węgla

a

x

hybrydyzacja

sp3

sp2

•

Atom węgla

b

y

stopień utlenienia

0

(+) I

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie obu tabeli – określenie hybrydyzacji orbitali walencyjnych

i formalnego stopnia utlenienia wszystkich wskazanych atomów węgla.

1 pkt – poprawne uzupełnienie jednej tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Atom a w nasyconym fragmencie mentolu ma cztery wiązania σ, więc hybrydyzację sp3. Atom x w pierścieniu aromatycznym tymolu ma sp2.

Dla zaznaczonego b wkłady jednego C–O i jednego C–H znoszą się, dając stopień 0. Atom y wiąże się z tlenem, ale nie z wodorem, więc ma +I. Wiązania C–C nie wnoszą różnicy elektroujemności do formalnego bilansu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

•

Atom węgla

a

x

hybrydyzacja

sp3

sp2

•

Atom węgla

b

y

stopień utlenienia

0

(+) I

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_27

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania