Zadanie 19.1 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 19.

Antymon roztwarza się na gorąco w stężonym kwasie siarkowym(VI). W tej przemianie tworzy

się m.in. zdysocjowany w wodnym roztworze siarczan(VI) antymonu(III) oraz wydziela się

bezbarwny gaz o charakterystycznym ostrym zapachu, w którym siarka stanowi 50%

masowych.

Antymon reaguje także na gorąco ze stężonym kwasem azotowym(V). W tej przemianie

wydziela się bezbarwny gaz, który w kontakcie z powietrzem zabarwia się na kolor

czerwonobrunatny, i powstaje trudno rozpuszczalny jednoprotonowy kwas antymonowy(V).

W cząsteczce tego kwasu stosunek liczby atomów wodoru do liczby atomów tlenu jest równy 1 : 3.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2004.

Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania reakcji redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanego procesu roztwarzania antymonu na gorąco w stężonym kwasie siarkowym(VI). Napisz w formie cząsteczkowej sumaryczne równanie opisanej przemiany.

Równanie reakcji redukcji:

Równanie reakcji utleniania:

Sumaryczne równanie reakcji:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz zmiany stopni utlenienia Sb i S.

Podpowiedź 2

Wyrównaj sześć elektronów i zbilansuj półreakcję siarki w środowisku kwaśnym.

Podpowiedź 3

Połącz 2Sb z 6H2SO4, otrzymując sól, 3SO2 i 6H2O.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie reakcji redukcji:

SO42− + 4H3O+ + 2e− → SO2 + 6H2O … (x 3)

ALBO

SO42− + 4H+ + 2e− → SO2 + 2H2O … (x 3)

Równanie reakcji utleniania:

Sb → Sb3+ + 3e− … (x 2)

Sumaryczne równanie reakcji:

2Sb + 6H2SO4 → Sb2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i równania procesu utleniania oraz poprawne napisanie w formie cząsteczkowej

sumarycznego równania reakcji.

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i równania procesu utleniania oraz niepoprawne napisanie sumarycznego równania

reakcji lub brak sumarycznego równania reakcji.

ALBO

– niepoprawne napisanie równania procesu redukcji lub równania procesu utleniania

albo brak równań oraz poprawne napisanie w formie cząsteczkowej sumarycznego

równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Antymon oddaje trzy elektrony: Sb → Sb3+ + 3e−. Siarka w siarczanie(VI) przyjmuje dwa: SO42− + 4H+ + 2e− → SO2 + 2H2O.

Najmniejsza wspólna liczba elektronów to sześć, więc półreakcje mnożymy przez dwa i trzy. Pełne równanie cząsteczkowe: 2Sb + 6H2SO4 → Sb2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O. Część kwasu jest utleniaczem, a część dostarcza anionów do soli.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie reakcji redukcji:

SO42− + 4H3O+ + 2e− → SO2 + 6H2O … (x 3)

ALBO

SO42− + 4H+ + 2e− → SO2 + 2H2O … (x 3)

Równanie reakcji utleniania:

Sb → Sb3+ + 3e− … (x 2)

Sumaryczne równanie reakcji:

2Sb + 6H2SO4 → Sb2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_19.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania