Zadanie 14 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 12–14.

Informacja do zadań 12–14. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

W temperaturze pokojowej na 99 cząsteczek HCN przypada jedna cząsteczka HNC.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.

Zadanie 14 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

Na podstawie: CRC Handbook of Chemistry and Physics 97th Edition, CRC Press 2017.

Do probówki zawierającej wodny roztwór wodorowęglanu sodu NaHCO3 wprowadzono – pod

wyciągiem – kwas cyjanowodorowy. Przebieg doświadczenia przedstawiono na rysunku.

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 9.

Rozstrzygnij, czy po wprowadzeniu kwasu cyjanowodorowego do probówki z wodnym roztworem wodorowęglanu sodu zaobserwowano pienienie się zawartości probówki.

Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj moc dodawanego kwasu z kwasem odpowiadającym wodorowęglanowi.

Podpowiedź 2

Sprawdź, czy HCN może skutecznie protonować HCO3− do formy dającej CO2.

Podpowiedź 3

Odpowiedz NIE: HCN jest słabszy od kwasu węglowego i nie powoduje opisanego pienienia.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: Nie

Uzasadnienie:

Kwas cyjanowodorowy jest słabszy od kwasu węglowego.

ALBO

Kwas cyjanowodorowy nie wypiera CO2 z (wodoro)węglanów.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odwołujące się do porównania

mocy kwasów cyjanowodorowego i węglowego lub niewypierania CO2.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Porównanie podanych stałych kwasowych pokazuje, że HCN jest słabszym kwasem niż kwas węglowy. Nie zachodzi więc makroskopowo skuteczne wypieranie CO2 z roztworu NaHCO3 przez HCN.

Nie obserwujemy pienienia charakterystycznego dla zakwaszania wodorowęglanu dostatecznie mocnym kwasem. Wniosek dotyczy opisanego efektu obserwowalnego; sama obecność H w formule nie wystarcza do przewidzenia intensywnego wydzielania gazu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: Nie

Uzasadnienie:

Kwas cyjanowodorowy jest słabszy od kwasu węglowego.

ALBO

Kwas cyjanowodorowy nie wypiera CO2 z (wodoro)węglanów.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_14

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania