Źródło
Informacja do zadań 12–14.

W temperaturze pokojowej na 99 cząsteczek HCN przypada jedna cząsteczka HNC.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.

Na podstawie: CRC Handbook of Chemistry and Physics 97th Edition, CRC Press 2017.
Do probówki zawierającej wodny roztwór wodorowęglanu sodu NaHCO3 wprowadzono – pod
wyciągiem – kwas cyjanowodorowy. Przebieg doświadczenia przedstawiono na rysunku.
![]() | ||
Rozstrzygnij, czy po wprowadzeniu kwasu cyjanowodorowego do probówki z wodnym roztworem wodorowęglanu sodu zaobserwowano pienienie się zawartości probówki.
Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj moc dodawanego kwasu z kwasem odpowiadającym wodorowęglanowi.
Podpowiedź 2
Sprawdź, czy HCN może skutecznie protonować HCO3− do formy dającej CO2.
Podpowiedź 3
Odpowiedz NIE: HCN jest słabszy od kwasu węglowego i nie powoduje opisanego pienienia.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie: Nie
Uzasadnienie:
Kwas cyjanowodorowy jest słabszy od kwasu węglowego.
ALBO
Kwas cyjanowodorowy nie wypiera CO2 z (wodoro)węglanów.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odwołujące się do porównania
mocy kwasów cyjanowodorowego i węglowego lub niewypierania CO2.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Porównanie podanych stałych kwasowych pokazuje, że HCN jest słabszym kwasem niż kwas węglowy. Nie zachodzi więc makroskopowo skuteczne wypieranie CO2 z roztworu NaHCO3 przez HCN.
Nie obserwujemy pienienia charakterystycznego dla zakwaszania wodorowęglanu dostatecznie mocnym kwasem. Wniosek dotyczy opisanego efektu obserwowalnego; sama obecność H w formule nie wystarcza do przewidzenia intensywnego wydzielania gazu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie: Nie
Uzasadnienie:
Kwas cyjanowodorowy jest słabszy od kwasu węglowego.
ALBO
Kwas cyjanowodorowy nie wypiera CO2 z (wodoro)węglanów.
