Źródło
Informacja do zadań 5–6.
W wysokiej temperaturze węgiel reaguje z tlenkiem węgla(IV) i ustala się równowaga
chemiczna:
Objętościową zawartość procentową CO i CO2 w gazie pozostającym w równowadze
z węglem w zależności od temperatury (pod ciśnieniem atmosferycznym 1013 hPa)
przedstawiono na poniższym wykresie.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
Rozstrzygnij, czy reakcja pomiędzy tlenkiem węgla(IV) i węglem jest procesem egzoenergetycznym. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczytaj, jak ogrzewanie zmienia udział CO w mieszaninie.
Podpowiedź 2
Wzrost temperatury sprzyja kierunkowi zużywającemu ciepło.
Podpowiedź 3
Odpowiedz NIE: tworzenie CO jest endoenergetyczne, co potwierdza rosnący udział CO na wykresie.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie: Nie ALBO Jest endoenergetyczna.
Uzasadnienie: Ze wzrostem temperatury zwiększa się wydajność reakcji tworzenia CO.
Uwaga: Odpowiedź, w której zdający nie podaje rozstrzygnięcia, ale w poprawnym
uzasadnieniu wskazuje, że reakcja jest endoenergetyczna (endotermiczna), należy ocenić na
1 pkt.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odwołujące się do zależności
wydajności reakcji od temperatury.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Ze wzrostem temperatury rośnie równowagowy udział objętościowy CO, a maleje udział CO2. Ogrzewanie sprzyja więc reakcji CO2 + C → 2CO.
Kierunek wspierany dopływem ciepła jest endotermiczny, zatem reakcja nie jest egzoenergetyczna. Uzasadnienie opieramy na zmianie składu równowagowego z wykresu, nie na samej informacji, że reakcję prowadzi się w wysokiej temperaturze.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie: Nie ALBO Jest endoenergetyczna.
Uzasadnienie: Ze wzrostem temperatury zwiększa się wydajność reakcji tworzenia CO.
Uwaga: Odpowiedź, w której zdający nie podaje rozstrzygnięcia, ale w poprawnym
uzasadnieniu wskazuje, że reakcja jest endoenergetyczna (endotermiczna), należy ocenić na
1 pkt.