Zadanie 5 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 5–6.

W wysokiej temperaturze węgiel reaguje z tlenkiem węgla(IV) i ustala się równowaga

chemiczna:

CO2 (g) + C (s) ⇌ 2CO (g)

Objętościową zawartość procentową CO i CO2 w gazie pozostającym w równowadze

z węglem w zależności od temperatury (pod ciśnieniem atmosferycznym 1013 hPa)

przedstawiono na poniższym wykresie.

Informacja do zadań 5–6. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Rozstrzygnij, czy reakcja pomiędzy tlenkiem węgla(IV) i węglem jest procesem egzoenergetycznym. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj, jak ogrzewanie zmienia udział CO w mieszaninie.

Podpowiedź 2

Wzrost temperatury sprzyja kierunkowi zużywającemu ciepło.

Podpowiedź 3

Odpowiedz NIE: tworzenie CO jest endoenergetyczne, co potwierdza rosnący udział CO na wykresie.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: Nie ALBO Jest endoenergetyczna.

Uzasadnienie: Ze wzrostem temperatury zwiększa się wydajność reakcji tworzenia CO.

Uwaga: Odpowiedź, w której zdający nie podaje rozstrzygnięcia, ale w poprawnym

uzasadnieniu wskazuje, że reakcja jest endoenergetyczna (endotermiczna), należy ocenić na

1 pkt.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odwołujące się do zależności

wydajności reakcji od temperatury.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Ze wzrostem temperatury rośnie równowagowy udział objętościowy CO, a maleje udział CO2. Ogrzewanie sprzyja więc reakcji CO2 + C → 2CO.

Kierunek wspierany dopływem ciepła jest endotermiczny, zatem reakcja nie jest egzoenergetyczna. Uzasadnienie opieramy na zmianie składu równowagowego z wykresu, nie na samej informacji, że reakcję prowadzi się w wysokiej temperaturze.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: Nie ALBO Jest endoenergetyczna.

Uzasadnienie: Ze wzrostem temperatury zwiększa się wydajność reakcji tworzenia CO.

Uwaga: Odpowiedź, w której zdający nie podaje rozstrzygnięcia, ale w poprawnym

uzasadnieniu wskazuje, że reakcja jest endoenergetyczna (endotermiczna), należy ocenić na

1 pkt.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_05

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania