Zadanie 36 — marzec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 35–36.

Poniżej przedstawiono, za pomocą trzyliterowych symboli aminokwasów, wzór pewnego

tetrapeptydu.

Ser-Gly-Cys-Ala

W notacji tej z lewej strony umieszcza się kod aminokwasu, którego reszta zawiera wolną

grupę aminową połączoną z atomem węgla α.

W skład opisanego tetrapeptydu wchodzi aminokwas niewykazujący czynności optycznej.

Uzupełnij poniższy schemat tak, aby ilustrował reakcje chemiczne, którym ulega opisany aminokwas. Uwzględnij dominującą formę, w jakiej występuje on w roztworze wodnym o odczynie odpowiadającym punktowi izoelektrycznemu. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) reagentów organicznych.

Zadanie 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj aminokwas bez czterech różnych podstawników przy węglu α.

Podpowiedź 2

W pI użyj formy jonu obojnaczego, nie obojętnego wzoru z dwiema niezdysocjowanymi grupami.

Podpowiedź 3

Dla glicyny narysuj jon obojnaczy, po kwasie kation, a po zasadzie anion, według schematu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Spośród reszt peptydu achiralna jest glicyna, której węgiel α ma dwa atomy wodoru. W punkcie izoelektrycznym przeważa jej jon obojnaczy z grupami amoniową i karboksylanową.

Dodanie kwasu protonuje karboksylan i daje kation; dodanie zasady usuwa proton z grupy amoniowej i daje anion. We wszystkich polach zachowujemy ten sam szkielet i zmieniamy tylko protonowanie oraz ładunki, zgodnie z grafiką.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_03_probny_36

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania