Źródło
Informacja do zadania 33.
Ester E o masie molowej 178 g ∙ mol−1 zawiera 74,16% masowych węgla. Ten związek
otrzymano w reakcji nasyconego monohydroksylowego alkoholu A wykazującego czynność
optyczną oraz monokarboksylowego aromatycznego kwasu B. Sól sodowa kwasu B jest
stosowana jako konserwant.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie hydrolizy estru E przebiegającej w środowisku zasadowym.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal, które fragmenty estru pochodzą od kwasu i alkoholu.
Podpowiedź 2
W zasadowym środowisku część kwasowa występuje jako anion.
Podpowiedź 3
Zapisz według grafiki ester + OH− → benzoesan + butan-2-ol, w stosunku 1:1.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
C₆H₅–COO–CH(CH₃)–CH₂–CH₃ + OH⁻ → C₆H₅–COO⁻ + CH₃–CH(OH)–CH₂–CH₃.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji.
0 p. – za błędne napisanie równia reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Hydroliza zasadowa benzoesanu butan-2-ylu rozcina wiązanie estrowe i daje anion benzoesanowy oraz butan-2-ol. Jednego mola OH− potrzeba na jeden mol estru.
W środowisku zasadowym nie zapisujemy jako końcowego produktu wolnego kwasu benzoesowego, ponieważ ulegałby od razu zobojętnieniu. W skróconym równaniu jonowym pozostawiamy OH− i organiczny anion, pomijając kation metalu. Odpowiedź graficzna zachowuje niezmieniony szkielet obu części.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
C₆H₅–COO–CH(CH₃)–CH₂–CH₃ + OH⁻ → C₆H₅–COO⁻ + CH₃–CH(OH)–CH₂–CH₃.