Źródło
Informacja do zadań 17–18.
Rozpuszczalnikami amfiprotycznymi nazywa się rozpuszczalniki, których cząsteczki mogą
zarówno odszczepiać, jak i przyłączać proton. Do rozpuszczalników amfiprotycznych należą
m.in. woda, ciekłe alkohole oraz kwasy karboksylowe, ciekły amoniak i aminy.
W rozpuszczalnikach amfiprotycznych ustala się stan równowagi reakcji autoprotolizy, która
dla wody zachodzi zgodnie z równaniem:
Reakcję autoprotolizy rozpuszczalnika opisuje stała równowagi nazywana iloczynem jonowym
rozpuszczalnika, np. iloczyn jonowy wody wyraża się równaniem:
Iloczyn jonowy wody w temperaturze 80 ºC ma wartość Kw = 25 · 10−14
Na podstawie: W. Ufnalski, Równowagi jonowe, Warszawa 2004.
Oblicz pH wody w temperaturze 80 ºC. Wynik podaj z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zastosuj warunek obojętności do iloczynu jonowego w podanej temperaturze.
Podpowiedź 2
Oblicz pierwiastek z 25·10−14.
Podpowiedź 3
Dla [H3O+] = 5·10−7 mol·dm−3 otrzymasz pH około 6,3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, podanie wyniku
jako wielkości niemianowanej z właściwą dokładnością.
1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
lub
– podanie wyniku z inną dokładnością
lub
– podanie wyniku z błędną jednostką.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Obojętność roztworu oznacza równość [H3O+] i [OH−], a nie zawsze pH = 7. W 80 °C podany iloczyn jonowy wynosi 25·10−14, zatem każde stężenie jest równe jego pierwiastkowi, czyli 5·10−7 mol·dm−3.
Otrzymujemy pH ≈ 6,30. Roztwór nadal jest obojętny, ponieważ w tej temperaturze również zasadowy jon ma dokładnie takie samo stężenie.