Zadanie 17 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 17–18.

Rozpuszczalnikami amfiprotycznymi nazywa się rozpuszczalniki, których cząsteczki mogą

zarówno odszczepiać, jak i przyłączać proton. Do rozpuszczalników amfiprotycznych należą

m.in. woda, ciekłe alkohole oraz kwasy karboksylowe, ciekły amoniak i aminy.

W rozpuszczalnikach amfiprotycznych ustala się stan równowagi reakcji autoprotolizy, która

dla wody zachodzi zgodnie z równaniem:

2H2O ⇌ H3O+ + OH−

Reakcję autoprotolizy rozpuszczalnika opisuje stała równowagi nazywana iloczynem jonowym

rozpuszczalnika, np. iloczyn jonowy wody wyraża się równaniem:

Kw = [H3O+] · [OH−]

Iloczyn jonowy wody w temperaturze 80 ºC ma wartość Kw = 25 · 10−14

Na podstawie: W. Ufnalski, Równowagi jonowe, Warszawa 2004.

Oblicz pH wody w temperaturze 80 ºC. Wynik podaj z dokładnością do jednego miejsca po przecinku.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zastosuj warunek obojętności do iloczynu jonowego w podanej temperaturze.

Podpowiedź 2

Oblicz pierwiastek z 25·10−14.

Podpowiedź 3

Dla [H3O+] = 5·10−7 mol·dm−3 otrzymasz pH około 6,3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Kw = [H3O+] · [OH−]; [H3O+] = [OH−]
Kw = [H3O+]2; [H3O+] = √(25 · 10−14) = 5 · 10−7
pH = −log(5 · 10−7) = −log(0,5 · 10−6) = 6,3

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, podanie wyniku

jako wielkości niemianowanej z właściwą dokładnością.

1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

lub

– podanie wyniku z inną dokładnością

lub

– podanie wyniku z błędną jednostką.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Obojętność roztworu oznacza równość [H3O+] i [OH−], a nie zawsze pH = 7. W 80 °C podany iloczyn jonowy wynosi 25·10−14, zatem każde stężenie jest równe jego pierwiastkowi, czyli 5·10−7 mol·dm−3.

Otrzymujemy pH ≈ 6,30. Roztwór nadal jest obojętny, ponieważ w tej temperaturze również zasadowy jon ma dokładnie takie samo stężenie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Kw = [H3O+] · [OH−]; [H3O+] = [OH−]
Kw = [H3O+]2; [H3O+] = √(25 · 10−14) = 5 · 10−7
pH = −log(5 · 10−7) = −log(0,5 · 10−6) = 6,3
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_17

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania