Zadanie 16.1 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 16.

W celu porównania mocy kwasu siarkowego(VI), fenolu, kwasu etanowego i kwasu

węglowego przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym schematem. Wszystkie

użyte roztwory zostały świeżo przygotowane.

W każdej probówce znajduje się wodny NaHCO₃. Dodano roztwory: I — H₂SO₄, II — C₆H₅OH, III — CH₃COOH.

W probówkach I i III zaobserwowano wydzielanie się pęcherzyków gazu, a w probówce II – po

zmieszaniu wodnych roztworów użytych do doświadczenia – nie przebiegła reakcja

wodorowęglanu sodu z fenolem.

Sformułowane obserwacje i wnioski nie pozwalają na jednoznaczne określenie mocy badanych

kwasów.

Jaką reakcję chemiczną należy dodatkowo przeprowadzić, aby możliwe było uszeregowanie wszystkich badanych kwasów od najsłabszego do najmocniejszego?

Uzupełnij schemat – wybierz i podkreśl wzór jednego odczynnika z zestawu I oraz wzór jednego odczynnika z zestawu II.

… Zestaw I: … H2SO4 (aq) / C6H5OH (aq) / CH3COOH (aq) / CO2 (g)

… Zestaw II: … Na2SO4(aq) / C6H5OK (aq) / CH3COONa (aq) / Na2CO3 (aq)

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, między którymi kwasami pozostaje nierozstrzygnięta kolejność mocy.

Podpowiedź 2

Mocniejszy kwas może protonować anion słabszego kwasu.

Podpowiedź 3

Wybierz H2SO4 oraz octan sodu, zgodnie z podkreśleniami na grafice.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Schemat doświadczenia:

Odpowiedź CKE 16.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny wybór i zaznaczenie odczynników na schemacie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dotychczasowe doświadczenia nie porównują bezpośrednio dwóch mocniejszych kwasów z rozpatrywanego szeregu. Dodanie H2SO4 do octanu sodu pozwala sprawdzić wypieranie kwasu octowego przez mocniejszy kwas siarkowy(VI).

Należy zatem wybrać H2SO4 z zestawu I oraz octan sodu z zestawu II. Ponowne badanie soli kwasu już umieszczonego niżej w szeregu nie dostarczyłoby brakującego porównania.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Schemat doświadczenia:

Odpowiedź CKE 16.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_16.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania