Źródło
Informacja do zadań 11–13.
Sporządzono wodne roztwory siarczanu(IV) potasu i siarczanu(VI) potasu o takim samym
stężeniu molowym. Jeden z tych roztworów przelano do trzech probówek oznaczonych
numerem I, a drugi – do trzech probówek oznaczonych numerem II. Zadaniem uczniów było
zidentyfikowanie przygotowanych roztworów. Trzech uczniów poprawnie zaprojektowało
i wykonało doświadczenie, którego opis i wyniki przedstawiono w tabeli.
Opis doświadczenia | Obserwacje | |
|---|---|---|
uczeń 1. | Do probówki I i II dodałem kwas solny. | W probówce I nie zaobserwowałem zmian. W probówce II wydzielał się gaz o ostrym zapachu. |
uczeń 2. | Do probówki I i II dodałem kilka kropli wodnego roztworu manganianu(VII) potasu. | W probówce I roztwór przyjął fioletowe zabarwienie. W probówce II powstał brunatny osad. |
uczeń 3. | Do probówki I i II dodałem alkoholowy roztwór fenoloftaleiny. | W probówce I nie zaobserwowałem zmian. W probówce II roztwór zabarwił się na malinowo. |
Uzupełnij opis procesu sformułowany przez ucznia 2. Wybierz i zaznacz jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie.
Manganian(VII) potasu (utlenia / redukuje) jony obecne w roztworze w probówce (I / II).
Jednym z produktów tej reakcji jest (tlenek manganu(II) / tlenek manganu(IV)).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź, który z anionów siarki może zwiększyć stopień utlenienia.
Podpowiedź 2
Mn w manganianie(VII) obniża stopień utlenienia do +IV.
Podpowiedź 3
Wybierz „utlenia”, probówkę II i tlenek manganu(IV).
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W probówce II są jony siarczanowe(IV), które można utlenić do siarczanowych(VI). Manganian(VII) przyjmuje elektrony, więc utlenia te jony i sam redukuje się do MnO2.
Powstaje tlenek manganu(IV), a nie manganu(II). Przypisujemy funkcję odczynnikowi na podstawie kierunku przepływu elektronów; zanik barwy manganianu(VII) nie oznacza, że pełni on funkcję reduktora.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
