Zadanie 10 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Zadanie 10 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw usuń z bilansu masę zanieczyszczeń piasku.

Podpowiedź 2

Przelicz SiO2 na Si stosunkiem mas molowych 28/60.

Podpowiedź 3

Oblicz 1000·0,85·28/60·0,70 i zaokrąglij dopiero wynik: około 278 kg.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozwiązanie I:

MSi = 28 g · mol−1; MSiO2 = 60 g · mol−1
mpiasku = 1 t = 103 kg; mSiO2 = 85% · 103 kg = 850 kg = 850 · 103 g

Z równania reakcji wynika, że z jednego mola SiO2 powstaje 1 mol Si, więc przy wydajności procesu równej 100%:

60 g SiO2 — 28 g Si; 850 kg SiO2 — x; x = 397 kg
y = 70% · x = 70% · 397 kg = 277,9 kg (≈ 278 kg)

Rozwiązanie II:

MSiO2 = 60 g · mol−1; mpiasku = 1 t = 103 kg; mSiO2 = 850 kg = 850 · 103 g

Z równania reakcji wynika, że z jednego mola SiO2 powstaje 1 mol Si, więc przy wydajności procesu równej 100%:

nSiO2 = (850 · 103 g) / (60 g · mol−1) ≈ 14,17 · 103 mol ≈ 14 · 103 mol = nSi
mSi = nSi · MSi = 14 · 103 mol · 28 g · mol−1 = 392 · 103 g = 392 kg
m′Si = 70% · mSi = 70% · 392 kg = 274,4 kg

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wartości masy w kilogramach.

1 p. – zastosowanie poprawnej metody. ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

lub

– podanie wyniku liczbowego w innej jednostce niż kilogramy.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z jednej tony piasku o zawartości 85% SiO2 otrzymujemy 850 kg tego tlenku. Jeden mol SiO2 daje jeden mol krzemu, więc masa teoretyczna wynosi 850·28/60 ≈ 396,7 kg.

Przy wydajności 70% otrzymujemy około 277,7 kg, czyli 278 kg Si. Zaokrąglamy na końcu; niższy wynik drugiego przykładu klucza wynika z bardzo wczesnego zaokrąglenia liczby moli. Wydajność dotyczy produktu z rzeczywistej ilości SiO2.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozwiązanie I:

MSi = 28 g · mol−1; MSiO2 = 60 g · mol−1
mpiasku = 1 t = 103 kg; mSiO2 = 85% · 103 kg = 850 kg = 850 · 103 g

Z równania reakcji wynika, że z jednego mola SiO2 powstaje 1 mol Si, więc przy wydajności procesu równej 100%:

60 g SiO2 — 28 g Si; 850 kg SiO2 — x; x = 397 kg
y = 70% · x = 70% · 397 kg = 277,9 kg (≈ 278 kg)

Rozwiązanie II:

MSiO2 = 60 g · mol−1; mpiasku = 1 t = 103 kg; mSiO2 = 850 kg = 850 · 103 g

Z równania reakcji wynika, że z jednego mola SiO2 powstaje 1 mol Si, więc przy wydajności procesu równej 100%:

nSiO2 = (850 · 103 g) / (60 g · mol−1) ≈ 14,17 · 103 mol ≈ 14 · 103 mol = nSi
mSi = nSi · MSi = 14 · 103 mol · 28 g · mol−1 = 392 · 103 g = 392 kg
m′Si = 70% · mSi = 70% · 392 kg = 274,4 kg
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_10

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania