Zadanie 5 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

W pewnych warunkach ciśnienia i temperatury w trzech reaktorach (I, II i III) ustalił się stan

równowagi reakcji zilustrowanych równaniami:

I H2 (g) + Cl2 (g) ⇌ 2HCl (g) ∆H ° = – 184,6 kJ
II H2 (g) + I2 (g) ⇌ 2HI (g) ∆H ° = 53,0 kJ
III N2 (g) + 3H2 (g) ⇌ 2NH3 (g) ∆H ° = – 92,0 kJ

Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2004.

Napisz numer reaktora, w którym pod wpływem wzrostu ciśnienia (T = const) wzrosło stężenie równowagowe odpowiedniego wodorku, oraz numer reaktora, w którym pod wpływem wzrostu temperatury (p = const) wzrosło stężenie równowagowe odpowiedniego wodorku.

Wzrost ciśnienia skutkuje wzrostem stężenia równowagowego wodorku w reaktorze …

Wzrost temperatury skutkuje wzrostem stężenia równowagowego wodorku w reaktorze …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel zmianę składu równowagowego od zmiany stężenia wynikającej z objętości.

Podpowiedź 2

Dla zamierzonej interpretacji porównaj liczbę moli gazów i znaki ΔH.

Podpowiedź 3

Klucz wskazuje III dla ciśnienia i II dla temperatury; sprawdź uwagę o dosłownym znaczeniu stężenia.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzrost ciśnienia skutkuje wzrostem stężenia równowagowego wodorku w reaktorze III.

Wzrost temperatury skutkuje wzrostem stężenia równowagowego wodorku w reaktorze II.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne dokończenie dwóch zdań.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W interpretacji klucza chodzi o przesunięcie równowagi i wydajność tworzenia wodorku. Wzrost ciśnienia sprzyja III, bo liczba moli gazów maleje z czterech do dwóch.

Wzrost temperatury sprzyja II, jedynej reakcji endotermicznej. Dosłowne słowo „stężenie” wymaga jednak zastrzeżenia: sprężenie zwiększa też stężenia w I i II mimo braku przesunięcia równowagi. Zachowano odpowiedź III, II i dodano oddzielną uwagę o tej niejednoznaczności.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzrost ciśnienia skutkuje wzrostem stężenia równowagowego wodorku w reaktorze III.

Wzrost temperatury skutkuje wzrostem stężenia równowagowego wodorku w reaktorze II.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_05

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania