Zadanie 36 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Organiczne bezwodniki kwasowe można otrzymać przez odwodnienie kwasów

Zadanie 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Napisz równanie reakcji otrzymywania kwasu acetylosalicylowego, jeżeli jednym z substratów jest bezwodnik kwasu octowego (etanowego). Uzupełnij wszystkie pola w poniższym schemacie. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Zadanie 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, która grupa kwasu salicylowego ulega acetylowaniu.

Podpowiedź 2

Bezwodnik przekazuje jedną grupę acetylową, a z pozostałego fragmentu powstaje kwas octowy.

Podpowiedź 3

Narysuj kwas salicylowy + bezwodnik octowy → kwas acetylosalicylowy + kwas octowy.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 31.

Uwaga: Wzory substratów mogą być zapisane w dowolnej kolejności.

Zapis wzoru bezwodnika octowego w postaci (CH3CO)2O jest poprawny.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji (uzupełnienie schematu).

0 pkt – błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kwas salicylowy ma grupę fenolową i karboksylową. Podczas acetylowania bezwodnikiem octowym przekształca się grupa fenolowa, a wolna grupa karboksylowa pozostaje zachowana.

Powstają kwas acetylosalicylowy oraz kwas octowy; stosunek czterech reagentów wynosi 1:1:1:1. W schemacie nie wpisujemy wody jako produktu, ponieważ zastosowano bezwodnik, a nie zwykłą estryfikację kwasem octowym. Wzory organiczne odtwarzamy z grafiki odpowiedzi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 31.

Uwaga: Wzory substratów mogą być zapisane w dowolnej kolejności.

Zapis wzoru bezwodnika octowego w postaci (CH3CO)2O jest poprawny.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_36

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania