Źródło
Informacja do zadań 30–32.
Serotonina, nazywana hormonem szczęścia, powstaje z aminokwasu białkowego – tryptofanu.
W pierwszym etapie przedstawionego poniżej ciągu przemian tryptofan ulega reakcji
substytucji, w wyniku czego powstaje hydroksylowa pochodna, która następnie przekształca
się w serotoninę. W kolejnych przemianach z serotoniny powstaje melatonina.

Uzupełnij tabelę. Wpisz formalny stopień utlenienia atomu węgla oznaczonego literą a
we wzorze cząsteczki tryptofanu oraz atomu węgla oznaczonego literą b we wzorze jego hydroksylowej pochodnej. Napisz, jaką funkcję (utleniacza albo reduktora) pełni tryptofan w pierwszym etapie przedstawionego ciągu przemian.
Stopień utlenienia atomu węgla a w tryptofanie | Stopień utlenienia atomu węgla b w 5-hydroksytryptofanie | Funkcja tryptofanu |
|---|---|---|
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przypisz elektrony wiązań bardziej elektroujemnemu atomowi.
Podpowiedź 2
Porównaj wkład C–H przed reakcją i C–O po reakcji.
Podpowiedź 3
Wpisz −I dla a, +I dla b oraz funkcję reduktora.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Stopień utlenienia węgla a w tryptofanie | Stopień utlenienia węgla b w 5-hydroksytryptofanie | Funkcja tryptofanu |
|---|---|---|
–I | I | reduktor |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Przy wyznaczaniu formalnego stopnia utlenienia węgla wiązanie C–H wnosi −1, C–O wnosi +1, a C–C nie wnosi zmiany. Zaznaczony atom a w tryptofanie ma więc −I, natomiast atom b po przyłączeniu grupy hydroksylowej ma +I.
Wzrost stopnia utlenienia oznacza utlenianie tryptofanu, który pełni funkcję reduktora. Nie utożsamiamy wzrostu liczby atomów tlenu z funkcją utleniacza samego substratu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Stopień utlenienia węgla a w tryptofanie | Stopień utlenienia węgla b w 5-hydroksytryptofanie | Funkcja tryptofanu |
|---|---|---|
–I | I | reduktor |