Źródło
Informacja do zadań 28–29.
Benzen łatwo ulega reakcji nitrowania, której produkt może być substratem dalszych przemian.
Przykładowo: w środowisku kwasowym nitrobenzen reaguje z chlorkiem tytanu(III) zgodnie
z poniższym schematem:

+ Ti4+ + H2O
Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 1998.
Organiczny produkt redukcji nitrobenzenu można – za pomocą właściwie dobranego
odczynnika – praktycznie całkowicie przeprowadzić w inną pochodną benzenu – anilinę.
Uzupełnij poniższy schemat opisanej reakcji, tak aby otrzymać jonowy skrócony zapis jej równania.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Znajdź proton oddawany przez sprzężony kwas aniliny.
Podpowiedź 2
OH− po przyjęciu protonu staje się wodą.
Podpowiedź 3
Zapisz odprotonowanie jonu aniliniowego do aniliny, według grafiki klucza, w stosunku 1:1.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Uwaga:
• Zapis, w którym zdający użył H2O zamiast OH−, jest niepoprawny.
• Zapis, w którym zdający zastąpił anion OH− innym anionem, jest niepoprawny.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kation aniliniowy jest sprzężonym kwasem aniliny. Dodanie OH− odbiera mu proton, wskutek czego powstają cząsteczka aniliny i woda.
Liczby moli kationu oraz OH− są równe, a sumaryczny ładunek obu substratów wynosi zero, zgodnie z obojętnymi produktami. Nie zmieniamy pierścienia ani nie zapisujemy podstawienia w jego obrębie; reakcja dotyczy wyłącznie przeniesienia protonu z grupy amoniowej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Uwaga:
• Zapis, w którym zdający użył H2O zamiast OH−, jest niepoprawny.
• Zapis, w którym zdający zastąpił anion OH− innym anionem, jest niepoprawny.