Zadanie 29 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 28–29.

Benzen łatwo ulega reakcji nitrowania, której produkt może być substratem dalszych przemian.

Przykładowo: w środowisku kwasowym nitrobenzen reaguje z chlorkiem tytanu(III) zgodnie

z poniższym schematem:

Informacja do zadań 28–29. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

+ Ti4+ + H2O

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 1998.

Organiczny produkt redukcji nitrobenzenu można – za pomocą właściwie dobranego

odczynnika – praktycznie całkowicie przeprowadzić w inną pochodną benzenu – anilinę.

Uzupełnij poniższy schemat opisanej reakcji, tak aby otrzymać jonowy skrócony zapis jej równania.

Zadanie 29 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Znajdź proton oddawany przez sprzężony kwas aniliny.

Podpowiedź 2

OH− po przyjęciu protonu staje się wodą.

Podpowiedź 3

Zapisz odprotonowanie jonu aniliniowego do aniliny, według grafiki klucza, w stosunku 1:1.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 29 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 27.

Uwaga:

• Zapis, w którym zdający użył H2O zamiast OH−, jest niepoprawny.

• Zapis, w którym zdający zastąpił anion OH− innym anionem, jest niepoprawny.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu.

0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kation aniliniowy jest sprzężonym kwasem aniliny. Dodanie OH− odbiera mu proton, wskutek czego powstają cząsteczka aniliny i woda.

Liczby moli kationu oraz OH− są równe, a sumaryczny ładunek obu substratów wynosi zero, zgodnie z obojętnymi produktami. Nie zmieniamy pierścienia ani nie zapisujemy podstawienia w jego obrębie; reakcja dotyczy wyłącznie przeniesienia protonu z grupy amoniowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 29 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 27.

Uwaga:

• Zapis, w którym zdający użył H2O zamiast OH−, jest niepoprawny.

• Zapis, w którym zdający zastąpił anion OH− innym anionem, jest niepoprawny.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_29

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania