Zadanie 25 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 24–25.

Olejek eteryczny otrzymywany z majeranku zawiera m.in. substancje, których wzory i nazwy

przedstawiono poniżej.

Informacja do zadań 24–25. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1.

W cząsteczce p-cymenu (związek V) co najmniej 8 atomów węgla leży w jednej

płaszczyźnie.

P

F

2.

Z p-cymenu (związek V) można otrzymać α-terpinen (związek I) w wyniku

reakcji substytucji.

P

F

3.

Reakcja p-cymenu (związek V) z bromem wymaga obecności światła lub

zastosowania katalizatora, natomiast terpinolen (związek IV) może reagować

z bromem w ciemności i bez udziału katalizatora.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

W geometrii pierścienia uwzględnij również atomy bezpośrednio z nim związane.

Podpowiedź 2

Odróżnij uwodornienie od podstawienia oraz bromowanie alkenu od aromatu.

Podpowiedź 3

Zaznacz P, F, P i odnieś każde rozstrzygnięcie do innej cechy budowy.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. – P, 2. – F, 3. – P

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Płaski pierścień aromatyczny p-cymenu obejmuje sześć atomów węgla, a dwa węgle bezpośrednio do niego przyłączone leżą w tej samej płaszczyźnie wiązań σ. Pierwsze zdanie jest prawdziwe.

Przekształcenie aromatu w bardziej uwodorniony układ nie jest substytucją. Bromowanie p-cymenu wymaga podanych warunków inicjacji lub katalizy, natomiast terpinolen przyłącza brom do wiązania alkenowego także bez nich. Wynik: P, F, P.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1. – P, 2. – F, 3. – P

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_25

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania