Źródło
Informacja do zadań 24–25.
Olejek eteryczny otrzymywany z majeranku zawiera m.in. substancje, których wzory i nazwy
przedstawiono poniżej.

Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. | W cząsteczce p-cymenu (związek V) co najmniej 8 atomów węgla leży w jednej płaszczyźnie. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | Z p-cymenu (związek V) można otrzymać α-terpinen (związek I) w wyniku reakcji substytucji. | P | F |
3. | Reakcja p-cymenu (związek V) z bromem wymaga obecności światła lub zastosowania katalizatora, natomiast terpinolen (związek IV) może reagować z bromem w ciemności i bez udziału katalizatora. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
W geometrii pierścienia uwzględnij również atomy bezpośrednio z nim związane.
Podpowiedź 2
Odróżnij uwodornienie od podstawienia oraz bromowanie alkenu od aromatu.
Podpowiedź 3
Zaznacz P, F, P i odnieś każde rozstrzygnięcie do innej cechy budowy.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – P, 2. – F, 3. – P
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Płaski pierścień aromatyczny p-cymenu obejmuje sześć atomów węgla, a dwa węgle bezpośrednio do niego przyłączone leżą w tej samej płaszczyźnie wiązań σ. Pierwsze zdanie jest prawdziwe.
Przekształcenie aromatu w bardziej uwodorniony układ nie jest substytucją. Bromowanie p-cymenu wymaga podanych warunków inicjacji lub katalizy, natomiast terpinolen przyłącza brom do wiązania alkenowego także bez nich. Wynik: P, F, P.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. – P, 2. – F, 3. – P