Zadanie 11 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 10–11.

Przemysłowa produkcja kwasu azotowego(V) jest procesem kilkuetapowym. Pierwszym

etapem jest katalityczne utlenienie amoniaku tlenem z powietrza do tlenku azotu(II).

W drugim etapie otrzymany tlenek azotu(II) utlenia się do tlenku azotu(IV). Ta reakcja

przebiega zgodnie z poniższym równaniem:

2NO(g) + O2(g) ⇌ 2NO2(g)

Powstały tlenek azotu(IV) jest następnie wprowadzany do wody, w wyniku czego powstaje

roztwór kwasu azotowego(V) o stężeniu w zakresie 50%–60% (w procentach masowych).

Na podstawie: K. Schmidt-Szałowski, M. Szafran, E. Bobryk, J. Sentek, Technologia chemiczna. Przemysł

nieorganiczny, Warszawa 2013.

Napisz równanie opisanej reakcji tlenku azotu(IV) z wodą, której produktami są kwas azotowy(V) i tlenek azotu(II). Napisz wzór reduktora i wzór utleniacza.

Równanie reakcji:

Wzór reduktora: … Wzór utleniacza: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz stopnie utlenienia azotu w substracie i obu produktach.

Podpowiedź 2

Zbilansuj dwa elektrony pobierane przy powstawaniu jednego NO.

Podpowiedź 3

Zapisz współczynniki 3:1:2:1 i wskaż NO2 w obu rolach redoks.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie reakcji: 3NO2 + H2O → 2HNO3 + NO

Wzór reduktora: NO2 Wzór utleniacza: NO2

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji oraz poprawne napisanie wzoru reduktora

i utleniacza.

0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Azot w NO2 ma stopień utlenienia +IV. W reakcji z wodą część atomów przechodzi na +V w HNO3, a część na +II w NO.

Dwa atomy oddają po jednym elektronie, a jeden przyjmuje dwa; stąd 3NO2 + H2O → 2HNO3 + NO. Jest to dysproporcjonowanie, dlatego zarówno reduktorem, jak i utleniaczem jest NO2, choć różne jego cząsteczki pełnią te role.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie reakcji: 3NO2 + H2O → 2HNO3 + NO

Wzór reduktora: NO2 Wzór utleniacza: NO2

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_11

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania