Zadanie 11.1 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 11.

Na odważkę stopu glinu z magnezem o masie 7,50 g podziałano nadmiarem rozcieńczonego

kwasu solnego. Podczas roztwarzania stopu w kwasie solnym zachodziły reakcje zilustrowane

równaniami:

2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
Mg + 2HCl → MgCl2 + H2

W wyniku całkowitego roztworzenia stopu otrzymano klarowny roztwór, do którego dodano

nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Zaszły reakcje opisane równaniami:

AlCl3 + 6NaOH → Na3[Al(OH)6] + 3NaCl
MgCl2 + 2NaOH → Mg(OH)2 + 2NaCl

Otrzymany nierozpuszczalny w wodzie związek odsączono, przemyto wodą, wysuszono

i zważono. Jego masa (w przeliczeniu na czysty wodorotlenek magnezu) była równa 11,67 g.

Oblicz zawartość procentową glinu w stopie (w procentach masowych).

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Masa osadu dotyczy magnezu, a glin pozostał w rozpuszczalnym kompleksie.

Podpowiedź 2

Przelicz Mg(OH)2 na Mg w stosunku molowym 1:1.

Podpowiedź 3

Odejmij wyznaczoną masę Mg od 7,50 g i oblicz udział glinu, konsekwentnie stosując wybrane masy molowe.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 11.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

⇒ nMg(OH)2 = nMg = 0,2 mol

⇒ mAl = 7,5 g − 4,8 g = 2,7 g

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku

w procentach.

1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

lub

– niepodanie wyniku liczbowego w procentach.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Osad Mg(OH)2 pozwala wyznaczyć ilość magnezu, ponieważ na mol wodorotlenku przypada mol Mg. Dla szkolnych mas molowych 58 i 24 g·mol−1 otrzymujemy m(Mg) = 11,67 · 24/58 około 4,829 g.

Glin stanowi resztę: 7,50 − 4,829 około 2,671 g, czyli 35,6% stopu, w zaokrągleniu około 36%. Dokładniejsze masy atomowe nieco zmieniają wynik. W przykładzie klucza użyto 11,60 g zamiast danych 11,67 g; w obliczeniach zachowujemy wartość z polecenia.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 11.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

⇒ nMg(OH)2 = nMg = 0,2 mol

⇒ mAl = 7,5 g − 4,8 g = 2,7 g

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_11.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania