Zadanie 8 — kwiecien 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Reakcja redukcji tlenku azotu(II) wodorem przebiega zgodnie z równaniem:

2NO (g) + 2H2 (g) → N2 (g) + 2H2O (g)

Szybkość tej reakcji wyraża się następującym równaniem kinetycznym:

v = k · cNO2 · cH2

W tym równaniu k jest współczynnikiem proporcjonalności zwanym stałą szybkości reakcji,

cNO i cH2 oznaczają stężenia molowe odpowiednio tlenku azotu(II) i wodoru. Stała szybkości

k jest charakterystyczna dla danej reakcji, zależy od temperatury, ale nie zależy od stężenia

substratów.

Na podstawie: K. Pigoń, Z. Ruziewicz, Chemia fizyczna. Podstawy fenomenologiczne, Warszawa 2007.

W zamkniętym reaktorze o pojemności 2 dm3 zmieszano 6 moli tlenku azotu(II) i 4 mole

wodoru. Podczas reakcji utrzymywano stałą temperaturę.

Oblicz stosunek szybkości opisanej reakcji w chwili, gdy przereaguje 50% początkowej ilości tlenku azotu(II), do szybkości początkowej tej reakcji.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw wykorzystaj stechiometrię, aby ustalić pozostałą ilość wodoru.

Podpowiedź 2

W równaniu kinetycznym stężenie NO występuje w drugiej potędze, a H2 w pierwszej.

Podpowiedź 3

Oblicz (1/2)2 · (1/4) i podaj stosunek szybkości 1:16.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku

jako wielkości niemianowanej.

1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

lub

– podanie wyniku jako wielkości mianowanej.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Początkowe stężenia wynoszą [NO] = 6/2 = 3 i [H2] = 4/2 = 2 mol·dm−3. Zużycie połowy NO oznacza ubytek 3 moli NO i, zgodnie ze stosunkiem 1:1, 3 moli H2.

Pozostają stężenia 1,5 oraz 0,5 mol·dm−3. Iloraz szybkości wynosi (1,5/3)2 · (0,5/2) = 1/16 = 0,0625. Stała szybkości skraca się, bo temperatura jest stała; wodór nie zmniejsza się o połowę.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_04_probny_08

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania