Zadanie 38 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Poniżej przedstawiono wzory sumaryczne cukrów i ich pochodnych.

I

II

III

IV

C5H10O5

C6H12O6

C12H22O11

C6H12O7

Uzupełnij poniższe zdania. Wpisz numery, którymi oznaczono wzory odpowiednch związków.

1. W wyniku reakcji związku … z amoniakalnym roztworem zawierającym jony

srebra powstają aniony związku … Wodorotlenek miedzi(II) utworzy roztwór

o szafirowym zabarwieniu po dodaniu do związków …

2. Cukrami prostymi są związki … Wiązanie O-glikozydowe występuje

w cząsteczce związku …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odtwórz typowe klasy związków zakładane przez klucz: pentoza, heksoza, disacharyd i kwas aldonowy.

Podpowiedź 2

Utlenienie grupy aldehydowej dodaje tlen bez zmiany liczby atomów węgla.

Podpowiedź 3

Wpisz II → IV; I–IV; I i II; III, pamiętając, że wzór sumaryczny sam nie ustala jednoznacznej struktury.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. W wyniku reakcji związku II z amoniakalnym roztworem zawierającym jony srebra

powstają aniony związku IV. Wodorotlenek miedzi(II) utworzy roztwór o szafirowym

zabarwieniu po dodaniu do niego roztworów związków I–IV.

2. Cukrami prostymi są związki I, II. Wiązania O-glikozydowe występują w cząsteczce

związku III.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne uzupełnienie informacji w dwóch akapitach.

1 p. – za poprawne uzupełnienie informacji w jednym akapicie.

0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W interpretacji przyjętej w kluczu II jest redukującą heksozą, a IV odpowiada kwasowi aldonowemu powstałemu po utlenieniu grupy aldehydowej. Zatem pierwsza para to II i IV.

Typowe wymienione cukry i ich kwasowe pochodne mają sąsiednie grupy OH, więc kompleksują Cu(II): I–IV. Monosacharydom odpowiadają I i II, a disacharydowi z wiązaniem O-glikozydowym III. Same wzory sumaryczne nie definiują jednak jednoznacznie budowy ani wszystkich właściwości; wyjaśnienie dotyczy typowych struktur zakładanych przez klucz, co zaznaczono w uwadze.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1. W wyniku reakcji związku II z amoniakalnym roztworem zawierającym jony srebra

powstają aniony związku IV. Wodorotlenek miedzi(II) utworzy roztwór o szafirowym

zabarwieniu po dodaniu do niego roztworów związków I–IV.

2. Cukrami prostymi są związki I, II. Wiązania O-glikozydowe występują w cząsteczce

związku III.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_38

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania