Źródło
Informacja do zadań 34–35.
Przygotowano cztery wodne roztwory o tym samym stężeniu molowym, z których każdy
zawierał inną pochodną węglowodoru. Te związki zostały opisane poniższymi wzorami
z uwzględnieniem dominującej formy, w jakiej występują w roztworze.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. | W roztworze o pH ˂ 5 związek I występuje głównie w formie kationu. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | Liczba wszystkich możliwych produktów kondensacji jednej cząsteczki związku III i jednej cząsteczki związku IV wynosi 2. | P | F |
3. | Związek III to aminokwas białkowy. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla pierwszego zdania odróżnij przewagę kationów nad anionami od przewagi kationu nad jonem obojnaczym.
Podpowiedź 2
W drugim sprawdź obie grupy COOH związku IV; w trzecim ustal położenie grupy aminowej III.
Podpowiedź 3
Porównaj pH 4 z pKa seryny; odnotuj różnicę między historycznym P, F, F a dosłownym F, F, F.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. | W roztworze o pH ˂ 5 związek I występuje głównie w formie kationu. | P | |
|---|---|---|---|
2. | Liczba wszystkich możliwych produktów kondensacji jednej cząsteczki związku III i jednej cząsteczki związku IV wynosi 2. | F | |
3. | Związek III to aminokwas białkowy. | F |
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Związek I to seryna. Historyczny klucz podaje P, F, F, ale pierwsze zdanie jest zbyt szerokie: pH poniżej 5 nie gwarantuje przewagi kationu. Na przykład przy pH 4 dominuje jon obojnaczy, około 98,4% przy pKa 2,21 i 9,15.
Przy dosłownej ocenie pierwsze zdanie także jest fałszywe. W kondensacji III i IV można wskazać co najmniej trzy różne połączenia amidowe dzięki dwóm grupom karboksylowym IV. Związek III jest β-alaniną, a nie aminokwasem białkowym. Rozbieżność pierwszej oceny opisano oddzielnie od klucza.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. | W roztworze o pH ˂ 5 związek I występuje głównie w formie kationu. | P | |
|---|---|---|---|
2. | Liczba wszystkich możliwych produktów kondensacji jednej cząsteczki związku III i jednej cząsteczki związku IV wynosi 2. | F | |
3. | Związek III to aminokwas białkowy. | F |