Źródło
Informacja do zadań 21–23.
Do probówek, zawierających przygotowany wcześniej odczynnik, wprowadzono dwa różne
związki: do probówki I – propan-2-ol, a do probówki II – propano-1,2-diol. Zawartość każdej
probówki wymieszano. Objawy reakcji zaobserwowano tylko w jednej probówce.
Napisz, jaka różnica w budowie cząsteczek badanych alkoholi była przyczyną różnicy w przebiegu doświadczenia. Odnieś się do struktury cząsteczek obu związków.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj bezpośrednie otoczenie grup OH w obu strukturach.
Podpowiedź 2
Diol ma dwie grupy przy kolejnych atomach węgla.
Podpowiedź 3
Wyjaśnij kompleksowanie przez sąsiednie grupy OH diolu i brak tego układu w propan-2-olu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Obecność grup hydroksylowych (przy sąsiednich atomach węgla) w cząsteczce
propano-1,2-diolu i jednej grupy hydroksylowej w cząsteczce propan-2-olu.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wskazanie różnicy w budowie cząsteczek obu alkoholi przy poprawnym
wyborze i zaznaczeniu odczynnika w zadaniu 21.1.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Propano-1,2-diol ma dwie grupy hydroksylowe połączone z sąsiednimi atomami węgla. Takie rozmieszczenie umożliwia ich współudział w kompleksowaniu miedzi(II), co prowadzi do powstania rozpuszczalnego szafirowego kompleksu.
Propan-2-ol ma tylko jedną grupę OH i nie daje tego efektu. Nie wystarczy wskazać, że związki mają różne nazwy lub masy molowe: należy połączyć konkretny element budowy z różnicą obserwacji. Ważna jest nie tylko liczba grup, ale również ich położenie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Obecność grup hydroksylowych (przy sąsiednich atomach węgla) w cząsteczce
propano-1,2-diolu i jednej grupy hydroksylowej w cząsteczce propan-2-olu.