Źródło
Informacja do zadań 9–10.
Przygotowano dwa wodne roztwory:
– kwasu siarkowego(VI) o stężeniu 0,01 mol · dm−3 (roztwór I)
– wodorotlenku sodu o pH równym 13 (roztwór II) do którego dodano kilka kropli
alkoholowego roztworu fenoloftaleiny.
Podczas mieszania roztworów I i II zachodzi reakcja opisana poniższym równaniem:
Do kolby zawierającej 100 cm3 roztworu I dodawano niewielkimi porcjami roztwór II.
Oblicz pH roztworu, który powstał po dodaniu 50 cm3 roztworu II do roztworu I.
Przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości roztworu I i dodanego roztworu II.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zamień pH zasady na stężenie OH− i oblicz liczby moli reagentów.
Podpowiedź 2
Na mol H2SO4 przypadają dwa mole OH− w całkowitym zobojętnieniu.
Podpowiedź 3
Pozostałe 0,003 mola OH− podziel przez 0,150 dm3, a następnie oblicz pOH i pH.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Przed reakcją
NaOH w nadmiarze
Po reakcji
Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wyniku.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych
prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń
wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją
zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W 100 cm3 roztworu H2SO4 jest 0,001 mola kwasu, czyli w modelu zadania 0,002 mola zobojętnianych protonów. Roztwór NaOH o pH 13 ma [OH−] = 0,1 mol·dm−3, więc jego 50 cm3 wnosi 0,005 mola OH−.
Po reakcji pozostaje 0,003 mola OH− w 0,150 dm3, czyli stężenie 0,020 mol·dm−3. Stąd pOH około 1,70 i pH około 12,30. Uwzględniamy oba protony kwasu oraz końcową sumę objętości.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Przed reakcją
NaOH w nadmiarze
Po reakcji