Źródło
Informacja do zadań 6–8.
W trzech probówkach I–III znajdują się rozmieszczone w przypadkowej kolejności wodne
roztwory trzech soli: azotanu(V) glinu, azotanu(V) potasu i azotanu(V) magnezu. Te roztwory
mają taką samą objętość V = 5 cm3 i jednakowe stężenie molowe cm = 0,2 mol · dm−3 . W celu
zidentyfikowania zawartości probówek przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie.
W etapie pierwszym do probówek dodano wodny roztwór wodorotlenku potasu.

Po dodaniu niewielkiej ilości roztworu wodorotlenku potasu powstały w probówkach I i II białe
osady, a w probówce III nie zaobserwowano objawów reakcji.
W etapie drugim doświadczenia do probówek z wytrąconymi osadami dodano kolejne porcje
roztworu wodorotlenku potasu. Objawy reakcji zaobserwowano tylko w probówce II.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej w probówce II podczas drugiego etapu doświadczenia, jeżeli w tym procesie powstaje anion kompleksowy.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Jaki związek znajduje się w probówce II po pierwszym etapie?
Podpowiedź 2
Dodane OH− stają się ligandami rozpuszczalnego anionu kompleksowego.
Podpowiedź 3
Zapisz Al(OH)3 + OH− → [Al(OH)4]− i sprawdź bilans ładunku.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
albo
oraz
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej przy poprawnej
identyfikacji kationu glinu w probówce II w zadaniu 6.
0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędna identyfikacja kationu
w zadaniu 6. albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W drugim etapie w probówce II reaguje już wytrącony Al(OH)3. Nadmiar OH− przekształca go w rozpuszczalny kompleks: Al(OH)3 + OH− → [Al(OH)4]−.
Zanik białego osadu jest skutkiem amfoteryczności wodorotlenku. Klucz dopuszcza także wariant sześciokoordynacyjny z trzema OH− i [Al(OH)6]3−. Nie trzeba ponownie opisywać strącania z Al3+; wymagane jest równanie etapu roztwarzania osadu oraz poprawny ładunek kompleksu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
albo
oraz