Zadanie 4 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Stężeniowa stała równowagi reakcji

CO (g) + H2O (g) ⇌ CO2 (g) + H2 (g)

w temperaturze 1000 K jest równa 1.

Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2001.

W reaktorze o stałej pojemności znajdowało się 6 moli tlenku węgla(II).

Oblicz, ile moli wody (w postaci pary wodnej) należy wprowadzić do reaktora, aby po ustaleniu się równowagi w temperaturze 1000 K liczba moli wodoru była dwa razy większa od liczby moli tlenku węgla(II).

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw wykorzystaj warunek dwukrotnie większej ilości wodoru niż CO w równowadze.

Podpowiedź 2

Po wyznaczeniu postępu reakcji podstaw ilości równowagowe do Kc = 1.

Podpowiedź 3

Rozwiąż 16/[2(x − 4)] = 1 i podaj 12 moli początkowej pary wodnej.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Ponieważ V = const i łączna liczba moli gazowych substratów jest równa łącznej liczbie moli

gazowych produktów, w obliczeniach z zastosowaniem stałej równowagi reakcji stężenie

molowe można zastąpić liczbą moli reagentów.

Wzór reagenta

CO

H2O

CO2

H2

Początkowa liczba moli

6

x

0

0

Zmiana liczby moli

– y

– y

+ y

+ y

Liczba moli w stanie równowagi

6 – y

x – y

y

y

Odpowiedź CKE 4 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wyniku w molach.

1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

lub

– niepodanie wyniku w molach.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Jeśli przereaguje y moli CO, w równowadze pozostanie 6 − y moli CO i powstanie y moli H2. Warunek y = 2(6 − y) daje y = 4 mole. Dla początkowej ilości pary x mamy Kc = 42/[2(x − 4)] = 1.

Stąd x = 12 moli wody. W równowadze pozostanie 8 moli pary, ale pytanie dotyczy ilości wprowadzonej, dlatego nie podajemy 8 zamiast 12. Objętość skraca się dzięki jednakowym sumom współczynników gazowych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Ponieważ V = const i łączna liczba moli gazowych substratów jest równa łącznej liczbie moli

gazowych produktów, w obliczeniach z zastosowaniem stałej równowagi reakcji stężenie

molowe można zastąpić liczbą moli reagentów.

Wzór reagenta

CO

H2O

CO2

H2

Początkowa liczba moli

6

x

0

0

Zmiana liczby moli

– y

– y

+ y

+ y

Liczba moli w stanie równowagi

6 – y

x – y

y

y

Odpowiedź CKE 4 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_04

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania