Zadanie 3.1 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 3.

W czasie pożarów lasów, wyładowań elektrycznych, podczas pracy urządzeń grzewczych lub

silników spalinowych możliwa jest reakcja zachodząca między dwoma składnikami powietrza

– azotem i tlenem. Te gazy łączą się z wytworzeniem tlenku azotu(II) zgodnie z równaniem:

N2 (g) + O2 (g) ⇌ 2NO (g)   ΔHo > 0

Powstały bezbarwny i bezwonny tlenek azotu(II) łatwo utlenia się do tlenku azotu(IV) NO2,

który jest brunatnym gazem o ostrym zapachu. Tlenek azotu(IV) dimeryzuje z utworzeniem

tetratlenku diazotu N2O4, który jest gazem bezbarwnym:

2NO2 (g) ⇌ N2O4 (g)   ΔHo < 0

Na podstawie: G.W. vanLoon, S.J. Duffy, Chemia środowiska, Warszawa 2007, oraz W. Mizerski, Tablice

chemiczne, Warszawa 1997.

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie.

Reakcja syntezy tlenku azotu(II) jest reakcją (endotermiczną / egzotermiczną), o czym

świadczy (dodatnia / ujemna) wartość ΔH . o

Reakcja dimeryzacji tlenku azotu(IV) ma tym większą wydajność, w im (niższej /

wyższej) temperaturze zachodzi. Po ochłodzeniu zabarwienie zawartości zamkniętego

naczynia, do którego wprowadzono świeżo otrzymany tlenek azotu(IV) NO2,

(nie ulegnie zmianie / stanie się mniej intensywne / stanie się bardziej intensywne).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel reakcję syntezy NO od dimeryzacji NO2.

Podpowiedź 2

Ogrzewanie sprzyja kierunkowi endotermicznemu, a chłodzenie egzotermicznemu.

Podpowiedź 3

Wybierz endotermiczną, dodatnia, niższej oraz stanie się mniej intensywne.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 3.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dodatnie ΔH syntezy NO oznacza pobieranie ciepła, czyli reakcję endotermiczną. Dimeryzacja NO2 do N2O4 ma natomiast ΔH ujemne i zachodzi z większą wydajnością po ochłodzeniu.

Wtedy ubywa brunatnego NO2, a przybywa bezbarwnego N2O4, więc barwa mieszaniny staje się mniej intensywna. Rozróżniamy dwa procesy opisane we wprowadzeniu: nie wolno przypisać dimeryzacji znaku entalpii podanego dla wcześniejszej syntezy tlenku azotu(II).

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 3.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_03.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania