Zadanie 1.2 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 1.

Wśród sztucznych przemian jądrowych można wyróżnić reakcje, które są następstwem

bombardowania stabilnych jąder nukleonami. Poniżej przedstawiono równanie takiej reakcji

(przemiana I), a drugą – opisano schematem (przemiana II).

przemiana I 36 Li +11p →23He +24He
przemiana II 1735 Cl +01n →35ZX +11p , gdzie Z oznacza liczbę atomową pierwiastka X.

Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.

W równaniach tych przemian bilansuje się oddzielnie liczby atomowe i oddzielnie liczby

masowe. Ich sumy po obu stronach równania muszą być sobie równe.

Elektrony w atomie mogą absorbować energię i zajmować wyższe poziomy energetyczne.

Atom może znaleźć się wtedy w takim stanie wzbudzonym, w którym wszystkie elektrony

podpowłok walencyjnych będą niesparowane.

Uzupełnij poniższe schematy, tak aby przedstawiały zapis konfiguracji elektronowej atomu pierwiastka X w stanie podstawowym oraz w stanie wzbudzonym, w którym wszystkie elektrony walencyjne są niesparowane i należą do powłoki trzeciej.

Konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym

Zadanie 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 2.Zadanie 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 2.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz sześć elektronów walencyjnych i zachowaj rdzeń atomu.

Podpowiedź 2

Dla sześciu niesparowanych elektronów potrzebujesz sześciu różnych orbitali w powłoce trzeciej.

Podpowiedź 3

Zapisz podstawowy 3s23p4 i przykładowy wzbudzony 3s13p33d2, z pojedynczym obsadzeniem zajętych orbitali.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym

Odpowiedź CKE 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

Konfiguracja elektronowa w stanie wzbudzonym

Odpowiedź CKE 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

↑

↑

   

Uwagi:

• Zwroty strzałek mogą być przeciwne; zwroty strzałek ilustrujących elektrony

niesparowane na podpowłoce 3s, 3p, 3d muszą być takie same.

• Możliwe jest inne rozmieszczenie elektronów spełniające warunki zadania.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie zapisu prowadzące do przedstawienia konfiguracji

elektronowej atomu w stanie podstawowym i w stanie wzbudzonym siarki przy

poprawnym wyborze pierwiastka w zad. 1.1.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W stanie podstawowym siarka ma konfigurację walencyjną 3s23p4: w 3s występuje para, a w 3p jedna para i dwa elektrony niesparowane. Aby w formalnym stanie wzbudzonym sześć elektronów trzeciej powłoki było niesparowanych, można rozmieścić je jako 3s13p33d2.

Każdy zajmuje wtedy inny orbital, zgodnie z wymaganiem schematu. Rdzeń [Ne] pozostaje bez zmian. To zapis dopuszczonego stanu wzbudzonego, a nie konfiguracja podstawowa ani samodzielne wyjaśnienie rzeczywistej budowy wiązań siarki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym

Odpowiedź CKE 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

Konfiguracja elektronowa w stanie wzbudzonym

Odpowiedź CKE 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

↑

↑

   

Uwagi:

• Zwroty strzałek mogą być przeciwne; zwroty strzałek ilustrujących elektrony

niesparowane na podpowłoce 3s, 3p, 3d muszą być takie same.

• Możliwe jest inne rozmieszczenie elektronów spełniające warunki zadania.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_01.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania