Źródło
Informacja do zadania 1.
Wśród sztucznych przemian jądrowych można wyróżnić reakcje, które są następstwem
bombardowania stabilnych jąder nukleonami. Poniżej przedstawiono równanie takiej reakcji
(przemiana I), a drugą – opisano schematem (przemiana II).
Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.
W równaniach tych przemian bilansuje się oddzielnie liczby atomowe i oddzielnie liczby
masowe. Ich sumy po obu stronach równania muszą być sobie równe.
Elektrony w atomie mogą absorbować energię i zajmować wyższe poziomy energetyczne.
Atom może znaleźć się wtedy w takim stanie wzbudzonym, w którym wszystkie elektrony
podpowłok walencyjnych będą niesparowane.
Uzupełnij poniższe schematy, tak aby przedstawiały zapis konfiguracji elektronowej atomu pierwiastka X w stanie podstawowym oraz w stanie wzbudzonym, w którym wszystkie elektrony walencyjne są niesparowane i należą do powłoki trzeciej.
Konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym


Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz sześć elektronów walencyjnych i zachowaj rdzeń atomu.
Podpowiedź 2
Dla sześciu niesparowanych elektronów potrzebujesz sześciu różnych orbitali w powłoce trzeciej.
Podpowiedź 3
Zapisz podstawowy 3s23p4 i przykładowy wzbudzony 3s13p33d2, z pojedynczym obsadzeniem zajętych orbitali.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym

Konfiguracja elektronowa w stanie wzbudzonym

↑ | ↑ |
|---|
Uwagi:
• Zwroty strzałek mogą być przeciwne; zwroty strzałek ilustrujących elektrony
niesparowane na podpowłoce 3s, 3p, 3d muszą być takie same.
• Możliwe jest inne rozmieszczenie elektronów spełniające warunki zadania.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie zapisu prowadzące do przedstawienia konfiguracji
elektronowej atomu w stanie podstawowym i w stanie wzbudzonym siarki przy
poprawnym wyborze pierwiastka w zad. 1.1.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W stanie podstawowym siarka ma konfigurację walencyjną 3s23p4: w 3s występuje para, a w 3p jedna para i dwa elektrony niesparowane. Aby w formalnym stanie wzbudzonym sześć elektronów trzeciej powłoki było niesparowanych, można rozmieścić je jako 3s13p33d2.
Każdy zajmuje wtedy inny orbital, zgodnie z wymaganiem schematu. Rdzeń [Ne] pozostaje bez zmian. To zapis dopuszczonego stanu wzbudzonego, a nie konfiguracja podstawowa ani samodzielne wyjaśnienie rzeczywistej budowy wiązań siarki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Konfiguracja elektronowa w stanie podstawowym

Konfiguracja elektronowa w stanie wzbudzonym

↑ | ↑ |
|---|
Uwagi:
• Zwroty strzałek mogą być przeciwne; zwroty strzałek ilustrujących elektrony
niesparowane na podpowłoce 3s, 3p, 3d muszą być takie same.
• Możliwe jest inne rozmieszczenie elektronów spełniające warunki zadania.