Zadanie 1.1 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 1.

Wśród sztucznych przemian jądrowych można wyróżnić reakcje, które są następstwem

bombardowania stabilnych jąder nukleonami. Poniżej przedstawiono równanie takiej reakcji

(przemiana I), a drugą – opisano schematem (przemiana II).

przemiana I 36 Li +11p →23He +24He
przemiana II 1735 Cl +01n →35ZX +11p , gdzie Z oznacza liczbę atomową pierwiastka X.

Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.

W równaniach tych przemian bilansuje się oddzielnie liczby atomowe i oddzielnie liczby

masowe. Ich sumy po obu stronach równania muszą być sobie równe.

Uzupełnij poniższą tabelę – wpisz symbol chemiczny pierwiastka X, symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy pierwiastek X, liczbę elektronów walencyjnych w atomie pierwiastka X oraz najniższy stopień utlenienia, który przyjmuje ten pierwiastek w związkach chemicznych.

Symbol pierwiastka

Symbol bloku

Liczba elektronów

walencyjnych

Najniższy stopień

utlenienia

    
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zastosuj osobno zachowanie liczby atomowej i masowej w reakcji jądrowej.

Podpowiedź 2

Odejmij ładunek emitowanego protonu od 17.

Podpowiedź 3

Wpisz S, blok p, sześć elektronów walencyjnych i stopień −II.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Symbol pierwiastka

Symbol bloku

Liczba elektronów

walencyjnych

Najniższy stopień

utlenienia

S

p

6

-II lub -2

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich kolumn tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W przemianie II bilans ładunku jąder daje 17 + 0 = Z + 1, czyli Z = 16. Produktem jest siarka, nie chlor o zmienionej liczbie masowej.

Siarka należy do bloku p i ma sześć elektronów walencyjnych w konfiguracji 3s23p4. Jej najniższy typowy stopień utlenienia w związkach wynosi −II. Bilans liczby masowej wykonujemy osobno: emisja protonu równoważy udział neutronu, więc izotop produktu nadal ma liczbę masową 35.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Symbol pierwiastka

Symbol bloku

Liczba elektronów

walencyjnych

Najniższy stopień

utlenienia

S

p

6

-II lub -2

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_01.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania