Zadanie 35 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 34–35.

Zawartość kwasu askorbinowego w próbce wyznacza się na podstawie stechiometrii jego

reakcji z jodem. Do roztworu zawierającego nieznaną ilość kwasu askorbinowego i niewielką

ilość skrobi dodaje się kroplami roztwór jodu w roztworze jodku potasu. Stężenie roztworu

Informacja do zadań 34–35. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.

Gdy cały kwas askorbinowy przereaguje, jod dostarczony w nadmiarowej kropli poskutkuje

zabarwieniem skrobi. W tym momencie kończy się miareczkowanie, co oznacza, że osiągnięto

punkt końcowy i należy odczytać objętość zużytego roztworu jodu. Gdy zna się jego stężenie,

można obliczyć, ile kwasu askorbinowego zawierała próbka.

Próbkę X pewnego preparatu, którego głównym składnikiem jest witamina C, rozpuszczono

w wodzie, w wyniku czego otrzymano 100,0 cm3 roztworu. Następnie pobrano 10,0 cm3 tego

roztworu, przeniesiono do kolby i miareczkowano roztworem jodu o stężeniu 0,052 mol ⋅ dm−3

Stwierdzono, że punkt końcowy miareczkowania został osiągnięty po dodaniu 10,8 cm3

roztworu jodu.

Oblicz w miligramach zawartość witaminy C w próbce X, jeśli wiadomo, że pozostałe składniki preparatu nie reagują z jodem. Przyjmij, że masa molowa witaminy C jest równa M = 176 g·mol−1.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz liczbę moli jodu w 10,8 cm3 titranta.

Podpowiedź 2

Wykorzystaj stosunek 1:1, a potem pomnóż masę z porcji przez 100,0/10,0.

Podpowiedź 3

Oblicz 0,052 · 0,0108 · 176 · 10 · 1000 mg, odkładając zaokrąglenie do końca.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Kwas askorbinowy reaguje z jodem w stosunku molowym: 1 : 1

n jodu = 0,052 · 0,0108 = 0,000562 mola ⇒ masa kwasu askorbinowego w 10 cm3 roztworu:

m kwasu = 0,000562 · 176 = 0,09891 g = 98,91 mg

⇒ masa kwasu askorbinowego w próbce X: 989,1 (mg)

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku

w miligramach.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

lub

– podanie wyniku w jednostkach innych niż miligramy.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kwas askorbinowy reaguje z I2 w stosunku molowym 1:1. Dla pobranej porcji n(I2) = 0,052 · 0,0108 = 0,0005616 mola, co odpowiada 0,0005616 · 176 = 0,0988416 g witaminy C.

Porcja stanowi 10,0/100,0 całego roztworu, więc próbka X zawiera dziesięć razy więcej: 0,988416 g = 988,416 mg, około 988 mg. Historyczny klucz podaje 989,1 mg wskutek wcześniejszego zaokrąglenia liczby moli. Nie zapominamy o mnożniku dziesięć ani o zamianie gramów na miligramy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Kwas askorbinowy reaguje z jodem w stosunku molowym: 1 : 1

n jodu = 0,052 · 0,0108 = 0,000562 mola ⇒ masa kwasu askorbinowego w 10 cm3 roztworu:

m kwasu = 0,000562 · 176 = 0,09891 g = 98,91 mg

⇒ masa kwasu askorbinowego w próbce X: 989,1 (mg)

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_35

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania