Kwas L-askorbinowy, zwany witaminą C, może być otrzymywany z glukozy
w czteroetapowym procesie (I, II, III i IV) zgodnie z poniższym schematem.

Na podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1986.
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie.
1. Glukoza w etapie I jest (redukowana / utleniana) do związku o nazwie sorbitol.
2. W etapie II sorbitol jest (redukowany / utleniany) biotechnologicznie przez
mikroorganizmy.
3. Podczas etapu III następuje zmiana stopnia utlenienia tylko jednego atomu węgla.
W tej przemianie stopień utlenienia atomu węgla (maleje / rośnie).
4. Podczas etapu IV, w którym powstaje kwas askorbinowy, zachodzi m.in. reakcja
(estryfikacji wewnątrzcząsteczkowej / hydrolizy / polimeryzacji).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla każdego etapu porównaj grupę funkcyjną przed reakcją i po niej.
Podpowiedź 2
Przejście karbonylu w alkohol oznacza redukcję, a alkoholu w karbonyl lub COOH utlenienie.
Podpowiedź 3
Wybierz: redukowana, utleniany, rośnie, estryfikacji wewnątrzcząsteczkowej.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W etapie I grupa aldehydowa glukozy przechodzi w alkoholową, więc glukoza jest redukowana do sorbitolu. W II jedna grupa alkoholowa przekształca się w ketonową: sorbitol ulega utlenieniu.
Etap III zamienia końcową grupę alkoholową na karboksylową, podwyższając stopień utlenienia jej atomu węgla. W IV powstaje pierścień laktonowy przez estryfikację wewnątrzcząsteczkową. Analizujemy każdy etap osobno; nie wszystkie przemiany w ciągu są procesami redoks.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
