Źródło
Informacja do zadań 9–10.
Cynk, magnez i glin w opisanych poniżej doświadczeniach ulegają przemianom zilustrowanym
następującymi schematami:

W kolbach oznaczonych numerami I, II i III umieszczono w przypadkowej kolejności próbki
cynku, magnezu i glinu. W każdej kolbie była próbka innego metalu. Na te metale podziałano
kwasem solnym. Opisane doświadczenie zilustrowano poniższym schematem.

Źródło
Informacja do zadania 10.
W celu identyfikacji roztworów chlorków otrzymanych w kolbach I, II i III przeprowadzono
dwa doświadczenia. W pierwszym z nich jako odczynnika użyto wodnego roztworu
wodorotlenku sodu, a w drugim – wodnego roztworu amoniaku.
Podczas pierwszego doświadczenia próbki roztworów z kolb I, II i III umieszczono
w probówkach oznaczonych tymi samymi numerami i do każdej z nich dodawano kroplami
roztwór wodorotlenku sodu. We wszystkich probówkach zaobserwowano wytrącenie się
białego osadu. Podczas dodawania kolejnych porcji odczynnika zaobserwowano roztworzenie
się osadów w probówkach I i III, natomiast osad w probówce II pozostał niezmieniony.
Podkreśl symbol metalu, którego jony zidentyfikowano podczas opisanego (pierwszego) doświadczenia. Uzasadnij swój wybór.
Metal, którego jony zidentyfikowano podczas opisanego doświadczenia, to (Al / Mg / Zn).
Uzasadnienie wyboru: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj charakter chemiczny trzech wytrącanych wodorotlenków.
Podpowiedź 2
Dwa amfoteryczne osady znikają w nadmiarze OH−.
Podpowiedź 3
Wskaż Mg, ponieważ zasadowy Mg(OH)2 pozostaje nierozpuszczony w nadmiarze NaOH.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

i dlatego nie reaguje z nadmiarem NaOH. Natomiast wodorotlenki cynku
i glinu to związki amfoteryczne.
lub
Mg(OH)2 ma charakter zasadowy.
Uwagi:
• Uzasadnienie, w którym zdający odwoła się do możliwości tworzenia kompleksów
z jonami OH− przez cynk i glin lub do braku takiej możliwości w przypadku magnezu, należy
uznać za poprawne.
• Stwierdzenie, że magnez nie jest pierwiastkiem amfoterycznym, jest odpowiedzią
niewystarczającą.
• Odwołanie się do reakcji metali z jonami OH− jest błędne.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne podkreślenie symbolu metalu i poprawne uzasadnienie wyboru odwołujące
się do właściwości wodorotlenku magnezu lub do właściwości wodorotlenku glinu
i wodorotlenku cynku.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Osady Al(OH)3 i Zn(OH)2 rozpuszczają się w nadmiarze NaOH, tworząc aniony kompleksowe. Mg(OH)2 ma w tych warunkach charakter zasadowy i nie reaguje z nadmiarem zasady, dlatego niezmieniony osad w II identyfikuje jony magnezu.
Wybieramy Mg. Uzasadniamy zachowanie wodorotlenku, a nie samego metalu: doświadczenie przeprowadzono już na roztworach soli, więc odwołanie do reaktywności metalicznego magnezu nie odpowiada obserwacji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

i dlatego nie reaguje z nadmiarem NaOH. Natomiast wodorotlenki cynku
i glinu to związki amfoteryczne.
lub
Mg(OH)2 ma charakter zasadowy.
Uwagi:
• Uzasadnienie, w którym zdający odwoła się do możliwości tworzenia kompleksów
z jonami OH− przez cynk i glin lub do braku takiej możliwości w przypadku magnezu, należy
uznać za poprawne.
• Stwierdzenie, że magnez nie jest pierwiastkiem amfoterycznym, jest odpowiedzią
niewystarczającą.
• Odwołanie się do reakcji metali z jonami OH− jest błędne.