Zadanie 10.1 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 9–10.

Cynk, magnez i glin w opisanych poniżej doświadczeniach ulegają przemianom zilustrowanym

następującymi schematami:

Schematy przemian cynku, magnezu i glinu działaniem H⁺, OH⁻ oraz amoniaku. Zawierają produkty reakcji i informację o braku roztwarzania osadu w próbie z glinem i amoniakiem.

W kolbach oznaczonych numerami I, II i III umieszczono w przypadkowej kolejności próbki

cynku, magnezu i glinu. W każdej kolbie była próbka innego metalu. Na te metale podziałano

kwasem solnym. Opisane doświadczenie zilustrowano poniższym schematem.

Kwas solny wkrapla się do kolby z próbką metalu. Wydzielający się gaz zbiera się nad wodą w odwróconej probówce.
Źródło

Informacja do zadania 10.

W celu identyfikacji roztworów chlorków otrzymanych w kolbach I, II i III przeprowadzono

dwa doświadczenia. W pierwszym z nich jako odczynnika użyto wodnego roztworu

wodorotlenku sodu, a w drugim – wodnego roztworu amoniaku.

Podczas pierwszego doświadczenia próbki roztworów z kolb I, II i III umieszczono

w probówkach oznaczonych tymi samymi numerami i do każdej z nich dodawano kroplami

roztwór wodorotlenku sodu. We wszystkich probówkach zaobserwowano wytrącenie się

białego osadu. Podczas dodawania kolejnych porcji odczynnika zaobserwowano roztworzenie

się osadów w probówkach I i III, natomiast osad w probówce II pozostał niezmieniony.

Podkreśl symbol metalu, którego jony zidentyfikowano podczas opisanego (pierwszego) doświadczenia. Uzasadnij swój wybór.

Metal, którego jony zidentyfikowano podczas opisanego doświadczenia, to (Al / Mg / Zn).

Uzasadnienie wyboru: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj charakter chemiczny trzech wytrącanych wodorotlenków.

Podpowiedź 2

Dwa amfoteryczne osady znikają w nadmiarze OH−.

Podpowiedź 3

Wskaż Mg, ponieważ zasadowy Mg(OH)2 pozostaje nierozpuszczony w nadmiarze NaOH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 10.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 10.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

i dlatego nie reaguje z nadmiarem NaOH. Natomiast wodorotlenki cynku

i glinu to związki amfoteryczne.

lub

Mg(OH)2 ma charakter zasadowy.

Uwagi:

• Uzasadnienie, w którym zdający odwoła się do możliwości tworzenia kompleksów

z jonami OH− przez cynk i glin lub do braku takiej możliwości w przypadku magnezu, należy

uznać za poprawne.

• Stwierdzenie, że magnez nie jest pierwiastkiem amfoterycznym, jest odpowiedzią

niewystarczającą.

• Odwołanie się do reakcji metali z jonami OH− jest błędne.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne podkreślenie symbolu metalu i poprawne uzasadnienie wyboru odwołujące

się do właściwości wodorotlenku magnezu lub do właściwości wodorotlenku glinu

i wodorotlenku cynku.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Osady Al(OH)3 i Zn(OH)2 rozpuszczają się w nadmiarze NaOH, tworząc aniony kompleksowe. Mg(OH)2 ma w tych warunkach charakter zasadowy i nie reaguje z nadmiarem zasady, dlatego niezmieniony osad w II identyfikuje jony magnezu.

Wybieramy Mg. Uzasadniamy zachowanie wodorotlenku, a nie samego metalu: doświadczenie przeprowadzono już na roztworach soli, więc odwołanie do reaktywności metalicznego magnezu nie odpowiada obserwacji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 10.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 10.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

i dlatego nie reaguje z nadmiarem NaOH. Natomiast wodorotlenki cynku

i glinu to związki amfoteryczne.

lub

Mg(OH)2 ma charakter zasadowy.

Uwagi:

• Uzasadnienie, w którym zdający odwoła się do możliwości tworzenia kompleksów

z jonami OH− przez cynk i glin lub do braku takiej możliwości w przypadku magnezu, należy

uznać za poprawne.

• Stwierdzenie, że magnez nie jest pierwiastkiem amfoterycznym, jest odpowiedzią

niewystarczającą.

• Odwołanie się do reakcji metali z jonami OH− jest błędne.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_10.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania