W przemyśle wodór można otrzymać w procesie konwersji metanu będącego głównym
składnikiem gazu ziemnego. W mieszaninie gazu ziemnego i pary wodnej w pewnej
temperaturze T i w obecności katalizatora niklowego zachodzą m.in. reakcje opisane
poniższymi równaniami.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. | Obniżenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (T = const) w reaktorze skutkuje wzrostem wydajności otrzymywania wodoru w reakcjach I i II. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | Wzbogacenie gazu ziemnego metanem skutkuje spadkiem wydajności otrzymywania wodoru w reakcjach I i II. | P | F |
3. | Gdy do mieszaniny reakcyjnej w stanie równowagi wprowadzi się katalizator niklowy, to nastąpi wzrost wydajności otrzymywania wodoru w reakcjach I i II. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz sumy moli gazów po obu stronach każdej reakcji.
Podpowiedź 2
Obniżenie ciśnienia sprzyja większej liczbie moli, a dodanie substratu jego zużywaniu.
Podpowiedź 3
Potwierdź tylko pierwsze zdanie; katalizator nie zmienia składu równowagowego, więc zaznacz P, F, F.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – P, 2. – F, 3. – F
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W obu reakcjach konwersji metanu po stronie produktów jest więcej moli gazu, więc obniżenie ciśnienia sprzyja otrzymywaniu wodoru. Dodanie metanu jako substratu nie przesuwa równowagi w stronę zmniejszenia ilości produktów, dlatego drugie zdanie jest fałszywe.
Katalizator niklowy przyspiesza reakcje, lecz nie zwiększa wydajności równowagowej już ustalonego układu. Otrzymujemy P, F, F. Rozpatrujemy osobno wpływ składu, ciśnienia i katalizy, nie utożsamiając szybkości z wydajnością.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. – P, 2. – F, 3. – F