Zadanie 6 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

W przemyśle wodór można otrzymać w procesie konwersji metanu będącego głównym

składnikiem gazu ziemnego. W mieszaninie gazu ziemnego i pary wodnej w pewnej

temperaturze T i w obecności katalizatora niklowego zachodzą m.in. reakcje opisane

poniższymi równaniami.

I CH4 (g) + H2O (g) ⇌ CO (g) + 3H2 (g)
II CH4 (g) + 2H2O (g) ⇌ CO2 (g) + 4H2 (g)

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1.

Obniżenie ciśnienia w warunkach izotermicznych (T = const) w reaktorze

skutkuje wzrostem wydajności otrzymywania wodoru w reakcjach I i II.

P

F

2.

Wzbogacenie gazu ziemnego metanem skutkuje spadkiem wydajności

otrzymywania wodoru w reakcjach I i II.

P

F

3.

Gdy do mieszaniny reakcyjnej w stanie równowagi wprowadzi się katalizator

niklowy, to nastąpi wzrost wydajności otrzymywania wodoru w reakcjach

I i II.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz sumy moli gazów po obu stronach każdej reakcji.

Podpowiedź 2

Obniżenie ciśnienia sprzyja większej liczbie moli, a dodanie substratu jego zużywaniu.

Podpowiedź 3

Potwierdź tylko pierwsze zdanie; katalizator nie zmienia składu równowagowego, więc zaznacz P, F, F.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. – P, 2. – F, 3. – F

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W obu reakcjach konwersji metanu po stronie produktów jest więcej moli gazu, więc obniżenie ciśnienia sprzyja otrzymywaniu wodoru. Dodanie metanu jako substratu nie przesuwa równowagi w stronę zmniejszenia ilości produktów, dlatego drugie zdanie jest fałszywe.

Katalizator niklowy przyspiesza reakcje, lecz nie zwiększa wydajności równowagowej już ustalonego układu. Otrzymujemy P, F, F. Rozpatrujemy osobno wpływ składu, ciśnienia i katalizy, nie utożsamiając szybkości z wydajnością.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1. – P, 2. – F, 3. – F

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_06

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania