Zadanie 2 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Poniższy diagram fazowy tlenku węgla(IV) przedstawia wartości temperatury i ciśnienia,

w których CO2 występuje w różnych fazach: w stanie stałym, ciekłym lub gazowym. Linie

ciągłe określają warunki temperatury i ciśnienia, w których istnieje trwała równowaga między

dwiema fazami. W punkcie oznaczonym symbolem P3 (T = 216 K i p = 5100 hPa) CO2

występuje w trzech fazach znajdujących się w stanie równowagi.

Zadanie 2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 2.

Na podstawie: K. Pigoń, Z. Ruziewicz, Chemia fizyczna. Podstawy fenomenologiczne, Warszawa 2007.

Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1.

Pod ciśnieniem wyższym od 5100 hPa tlenek węgla(IV) nie występuje

w ciekłym stanie skupienia.

P

F

2.

W temperaturze 195 K i pod ciśnieniem 1013 hPa stały tlenek węgla(IV)

może ulegać sublimacji.

P

F

3.

Zmianę wartości temperatury topnienia tlenku węgla(IV) w zależności od

ciśnienia ilustruje krzywa oznaczona numerem 2.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj podpisy obszarów sąsiadujących z każdą krzywą.

Podpowiedź 2

Sublimacja łączy ciało stałe i gaz, a topnienie ciało stałe i ciecz.

Podpowiedź 3

Sprawdź punkt 195 K, 1013 hPa oraz granicę ciecz–gaz dla krzywej 2; zaznacz F, P, F.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. – F, 2. – P, 3. – F

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Na diagramie powyżej ciśnienia punktu potrójnego istnieje obszar ciekłego CO2, więc pierwsze zdanie jest fałszywe. Przy 1013 hPa linia równowagi ciała stałego i gazu przebiega w pobliżu 195 K, co potwierdza możliwość sublimacji.

Krzywa 2 oddziela ciecz od gazu, a nie ciało stałe od cieczy, więc nie opisuje temperatury topnienia. Oceny to F, P, F. Nazwę przemiany ustalamy z faz leżących po obu stronach linii.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1. – F, 2. – P, 3. – F

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_02

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania