Zadanie 1 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Dwa pierwiastki oznaczono umownie literami X i Z. Dwuujemny jon pierwiastka Z ma

konfigurację elektronową 1s22s22p63s23p6 w stanie podstawowym. Pierwiastki X i Z tworzą

związek XZ2, w którym stosunek masowy pierwiastka X do pierwiastka Z jest równy 3 : 16.

Cząsteczka tego związku ma budowę liniową.

Napisz wzór sumaryczny związku opisanego w informacji, zastępując umowne oznaczenia X i Z symbolami pierwiastków. Podaj typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) orbitali walencyjnych atomu pierwiastka X tworzącego związek XZ2 oraz napisz liczbę wiązań typu σ i liczbę wiązań typu π występujących w cząsteczce opisanego związku chemicznego.

Wzór sumaryczny: … Typ hybrydyzacji: …

Liczba wiązań typu σ: … Liczba wiązań typu π: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odejmij od liczby elektronów anionu dwa elektrony uzyskane przy jego tworzeniu.

Podpowiedź 2

Z proporcji mas wyznacz masę atomową X dla dwóch atomów siarki.

Podpowiedź 3

Podaj CS2, sp oraz po dwa wiązania σ i π.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzór sumaryczny: CS2 Typ hybrydyzacji: sp lub dygonalna

Liczba wiązań typu σ: 2 Liczba wiązań typu π: 2

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie wzoru sumarycznego związku, określenie typu hybrydyzacji

oraz podanie liczby wiązań σ i liczby wiązań π w cząsteczce opisanego związku.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Jon Z2− ma 18 elektronów, więc atom Z ma 16 elektronów i jest siarką. W XZ2 masa dwóch atomów siarki wynosi około 64 u; stosunek 3:16 daje masę X równą 12 u, czyli węgiel.

Związek ma wzór CS2. Dwa wiązania podwójne w liniowej cząsteczce odpowiadają hybrydyzacji sp węgla oraz łącznie dwóm wiązaniom σ i dwóm π. Nie liczymy całego wiązania podwójnego jako dwóch wiązań σ.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzór sumaryczny: CS2 Typ hybrydyzacji: sp lub dygonalna

Liczba wiązań typu σ: 2 Liczba wiązań typu π: 2

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_01

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania