Przeprowadzono doświadczenie, w którym do czterech ponumerowanych zlewek I–IV
zawierających po 100 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,1 mol·dm−3
dodano wodne roztwory różnych substancji i wodę destylowaną zgodnie z poniższym
rysunkiem.

Uzupełnij poniższą tabelę – podaj wartość pH wodnego roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,1 mol · dm−3 oraz wpisz numery zlewek, w których pH otrzymanego roztworu było niższe albo było wyższe od pH roztworu wyjściowego, albo nie uległo zmianie w czasie doświadczenia.
pH NaOH (aq), c =0,1 mol · dm −3 | Numery zlewek, w których w czasie doświadczenia pH roztworu | ||
|---|---|---|---|
obniżyło się | wzrosło | nie uległo zmianie | |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla każdego dodatku porównaj końcowe stężenie OH− z początkowym.
Podpowiedź 2
Uwzględnij dwa jony OH− z Ba(OH)2 i zmianę objętości mieszaniny.
Podpowiedź 3
Wpisz pH 13; spadek III i IV, wzrost II, brak zmiany I.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
pH NaOH (aq), c = 0,1 mol ∙ dm −3 | Numery zlewek, w których w czasie doświadczenia pH roztworu | ||
|---|---|---|---|
obniżyło się | wzrosło | nie uległo zmianie | |
13 | III, IV | II | I |
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli: poprawne określenie wartości pH roztworu NaOH oraz
poprawne wskazanie wszystkich numerów probówek.
1 p. – za częściowo poprawne uzupełnienie tabeli: poprawne określenie wartości pH roztworu
NaOH oraz błędne wskazanie numerów probówek
lub
– błędne określenie wartości pH roztworu NaOH oraz poprawne wskazanie wszystkich
numerów probówek
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Roztwór początkowy 0,1 mol·dm−3 NaOH ma pOH = 1 i pH = 13 przy przyjętym pKw = 14. Dodatek KOH o tym samym stężeniu w I nie zmienia [OH−].
Ba(OH)2 w II dostarcza po dwa OH− na jednostkę i podwyższa ich końcowe stężenie. W III HCl zobojętnia zasadę, a w IV woda ją rozcieńcza: pH maleje w obu. Liczymy stężenie po zmieszaniu, nie samą liczbę dodanych jonów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
pH NaOH (aq), c = 0,1 mol ∙ dm −3 | Numery zlewek, w których w czasie doświadczenia pH roztworu | ||
|---|---|---|---|
obniżyło się | wzrosło | nie uległo zmianie | |
13 | III, IV | II | I |