Zadanie 11.2 — czerwiec 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 11.

Na odważkę stopu glinu z magnezem o masie 7,50 g podziałano nadmiarem rozcieńczonego

kwasu solnego. Podczas roztwarzania stopu w kwasie solnym zachodziły reakcje zilustrowane

równaniami:

2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2
Mg + 2HCl → MgCl2 + H2

W wyniku całkowitego roztworzenia stopu otrzymano klarowny roztwór, do którego dodano

nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Zaszły reakcje opisane równaniami:

AlCl3 + 6NaOH → Na3[Al(OH)6] + 3NaCl
MgCl2 + 2NaOH → Mg(OH)2 + 2NaCl

Otrzymany nierozpuszczalny w wodzie związek odsączono, przemyto wodą, wysuszono

i zważono. Jego masa (w przeliczeniu na czysty wodorotlenek magnezu) była równa 11,67 g.

Klarowny roztwór uzyskany po odsączeniu osadu Mg(OH)2 nasycono tlenkiem węgla(IV).

Zaobserwowano wytrącenie białego osadu wodorotlenku glinu.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie opisanej reakcji chemicznej.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj dokładny wzór kompleksu z informacji wspólnej.

Podpowiedź 2

CO2 przekształca część ligandów hydroksylowych w jony wodorowęglanowe.

Podpowiedź 3

Zastosuj 3CO2 i 3HCO3− na jeden anion [Al(OH)6]3−, otrzymując Al(OH)3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 11.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej.

0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po usunięciu Mg(OH)2 roztwór zawiera aniony kompleksowe [Al(OH)6]3− podane we wprowadzeniu. CO2 obniża zasadowość i prowadzi do strącenia Al(OH)3.

Poprawny zapis to [Al(OH)6]3− + 3CO2 → Al(OH)3↓ + 3HCO3−. Zachowujemy sześć grup hydroksylowych w substracie, zamiast automatycznie używać innego kompleksu glinu znanego z typowych zadań. Kontrola ładunku −3 po obu stronach i bilansu atomów potwierdza równanie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 11.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_06_dodatkowy_11.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania